Het sofi-nummer maakt promotie
Het Parool, 13 december 2005
Komend jaar krijgen alle Nederlanders een Burger Service Nummer, het
BSN. Volgens de overheid is dat een dienst aan de burgers: we
krijgen meer service. Als we allemaal een uniek nummer hebben,
hoeven we voortaan bij een overheidsloket alleen maar dat te geven
en dan weet elke beambte meteen alle relevante zaken over ons bij
elkaar te sprokkelen. Je hoeft dan niet telkens opnieuw je naam, je
adres, je telefoonnummer en je geboortedatum te geven.
Niet dat dat laatste nu zo'n last is, of wordt verholpen door ons
een nummer te geven. Bij mijn telefonades met de belastingdienst
toets ik braaf mijn sofi-nummer in, maar de ambtenaren aan de andere
kant van de lijn willen steevast mondeling mijn sofi-nummer hebben,
en dan voor de zekerheid ook mijn naam en mijn adres.
Voor het BSN wordt het bestaande sofi-nummer gebruikt; dat wordt
als het ware omhoog gepromoveerd. Vervolgens wordt dat BSN herdoopt
en in drie verschillende domeinen gebruikt: de sociale zekerheid en
de belastingen (waar het dan als vanouds sofi-nummer heet), de zorg
(waar het wordt omgedoopt tot ZIN: zorg identificatienummer) en het
onderwijs (ON, of onderwijsnummer). Het College Bescherming
Persoonsgegevens is geen voorstander van die manoeuvre. Het wordt zo
wel heel makkelijk her en der verspreide informatie over iemand aan
elkaar te knopen, en bovendien: als je alles aan ëën nummer gaat
hangen, werk je identiteitsdiefstal in de hand, zoals in de VS
inmiddels duidelijk is geworden.
Wat mij verontrust aan de plannen voor het BSN is dat de overheid
meteen stelde dat - hoewel koppeling van bestanden heushelemaalniet,
met de hand op hun hart, niet de bedoeling was - ëën identificerend
nummer hebben voor alle burgers wel zo handig was 'in het kader van
de rechtshandhaving en de opsporing'. Dat je een sofi-nummer
gebruikt voor opsporing is denkbaar. Maar een nummer dat in
onderwijs en zorg wordt gebruikt? Wat heeft de overheid uit te
staan met wat burgers hun huisarts vertellen, wat is de relevantie
van de rapportcijfers van een achtjarige Janneman voor de opsporing?
Want dat is het soort informatie dat achter ons ZIN en ons ON komt
te staan: wat we met artsen bespreken, en hoe we het op school en in
onze studie doen.
De wetgeving rond het BSN is nog niet rond, reden waarom de
geplande invoering per 1 januari 2006 vertraging oploopt. Nu al
lonken derden naar het BSN en bepleiten ze dat ook zij het mogen
gebruiken. Het bedrijfsleven zei, bij monde van het VNO/NCW, vorige
maand dat zij het BSN wenst te gebruiken 'voor eigen doeleinden'. De
huidige privacywetgeving verbiedt hen het sofi-nummer van burgers
voor hun eigen administratie te gebruiken, maar kennelijk ziet het
VNO/NCW met de aanstaande wetsherziening een mooie kans in het
verschiet.
Ook de banken zijn al een campagne begonnen, waarna minister Zalm
meteen grootmoedig toezegde dat hij zijn best voor ze zou doen.
Waarom eigenlijk? Als een bedrijf een identiteitsbewijs wil,
bijvoorbeeld wanneer iemand een bankrekening wil openen, kunnen ze
een paspoort vragen; banken doen dat al. Waarom willen zij nu ook
ons BSN? Waarom verbreekt het kabinet op voorhand haar belofte dat
de bestaande privacy-regels niet zullen worden opgerekt met de
introductie van het BSN? We hebben het ding nog niet eens, en nu al
loopt iedereen ermee weg.
Copyright Karin Spaink.
Deze tekst wordt uitsluitend
voor persoonlijk gebruik aangeboden.
|
