Pierewaaiers en profiteurs
Het Parool, 19 april 2005
Wat een geweldig inzicht van Hoogervorst: 'Er bestaat niet zoiets
als een recht op ongezond leven.' Hij acht het onverantwoord dat
mensen die ongezond leven ongelimiteerd gebruik kunnen maken van de
zorg. 'Ik vind dat je het niet kunt maken om er maar gewoon op los
te leven. Als je dan vervolgens ziek wordt, kun je niet verwachten
dat je ongebreideld van onze gezondheidszorg gebruik kunt maken.'
Let ook op dat 'onze': je hebt namelijk hun gezondheidszorg en
onze gezondheidszorg.
Er op los leven. Nee, dat kunnen we natuurlijk niet hebben.
En dan ook nog verwachten dat wij - de anderen, de verantwoordelijken,
de niet-eroploslevenden - onze gezondheidszorg met die pierewaaiers
en profiteurs delen. Ben je mal, zo zijn we niet getrouwd. Je zou
zulke mensen kunnen uitsluiten van sommige vormen van hulp, maar
zover wil Hoogervorst niet gaan: hij is immers een liberaal in hart
en nieren. Hogere premies vragen en bonussen ontzeggen leek de
minister een beter idee, want behalve liberaal is hij ook een warm
voorstander van marktwerking. Wie onverantwoorde keuzes maakt, heeft
daarvoor zelf de lasten te dragen. Je moet ongezonde keuzes gewoon
duur maken, dan kunnen mensen in vrijheid afwegen hoeveel hun
ongezonde leven hen werkelijk waard is.
Wat dat 'er op los leven' inhoudt, bleek oud zeer, hoewel het me
verbaasde het zo omschreven te zien: roken en zwaar drinken. Er op
los leven is toch een wat groots begrip, geassocieerd met egoïsme,
bandeloosheid, overdaad en zorgeloos immoralisme. Je denkt bij 'er
op los leven' toch eerder aan limousines met ingebouwde
champagnekoeler en dansen op de rand van de vulkaan dan aan mensen
die kleumend onder afdakjes een sigaret staan te roken.
Rokers en drinkers betalen allang voor hun zonden, misschien moet
iemand dat Hoogervorst nog even voorrekenen. De staat verdient fors
aan accijnzen, en wie op zijn vijfenzestigste aan longkanker of een
kapotte lever sterft, bespaart de staat ettelijke jaren AOW. De
grote uitgaven in de zorg zijn die van de langdurende verpleging:
dementie en beroertes jagen de staat aanzienlijk meer op kosten dan
rokers haar ooit kunnen berokkenen. De Raad voor de Volksgezondheid
en Zorg berekende vorig decennium al dat mensen tegenwoordig gemiddeld
een jaar of acht ouder worden dan midden vorige eeuw, maar dat die
gewonnen levensjaren gemeenlijk in fysieke afhankelijkheid worden
doorgebracht. Is dat niet immoreel van die oudjes? Dat leeft maar
door, dat wordt maar dement en bedlegerig - allemaal op kosten van
onze gezondheidszorg. Er bestaat niet zoiets als een recht op een
ongezond leven. Laat ze voortaan maar betalen, die oudjes, of geef
ze de pil van Drion.
Sportblessures, ook al zo'n kostenpost in de zorg, en zo
vreselijk ongezond en vermijdbaar. Elke zondag zit de spoedeisende
hulp vol met mensen die zich een hersenschudding gevoetbald hebben
of hun sleutelbeen kapot hebben gevechtsport. Tennisarmen, defecte
meniscussen en skibotbreuken zorgen daarnaast voor ziekteverzuim,
een onterechte kostenpost voor de werkgever. Een belasting op
sportbeoefening en recreatie is het enige dat erop zit.
Duizenden doden per jaar door luchtvervuiling? Een vuiltax.
Ongezond leven is immers geen recht maar een keuze. Hartinfarcten
door te grote werkbelasting? 't Is uw eigen verantwoordelijkheid
meneer, mevrouw, u kunt ook genoegen nemen met minder. Stresstax,
derhalve. Bij een gezonde marktwerking prijst wie ongezond leeft,
zichzelf uit de markt. Als dat niet werkt, kunnen we zulke mensen
altijd nog doordraaien. Of dumpen in een derdewereldland.
Copyright Karin Spaink.
Deze tekst wordt uitsluitend
voor persoonlijk gebruik aangeboden.
|
