Ondeelbaar dood
Het Parool, 25 januari 2005
Het kabinet overwoog toestemming voor orgaandonatie standaard te
maken: behalve als iemand bij leven 'nee' zegt, zouden diens organen
na overlijden mogen worden hergebruikt. Het plan sneuvelde op de
tekentafel, zodat we bij het oude systeem blijven: alleen een
jawoord telt, en je nabestaanden mogen je instemming opzij schuiven.
Ik kom er niet goed uit. Dat je nabestaanden je mogen overrulen
vind ik raar, net zoals ik het ongehoord vind wanneer nabestaanden
andere laatste wensen van hun dode niet respecteren: hoe kun je een
lief of vriend nu beter eren dan door zijn of haar wensen hoog te
houden, ook als die tegen je eigen ideeën ingaan? Wie die regel wil
veranderen, heeft mijn zegen.
Orgaandonatie blijf ik lastig vinden. Veel mensen hebben moeite
met het idee dat hun lichaam na hun dood wordt versneden, maar daar
zit mijn aarzeling 'm niet in: als iemand er iets wijzer van wordt,
mogen mijn dode hersenen best in plakjes worden versneden voor een
databank. Tegen bij leven doneren heb ik ook geen enkel bezwaar:
geven wat je kunt missen vind ik een buitengewoon goed concept.
Mijn weerstand zit deels in de gedachte dat ik vind dat lichamen
geen voorraadkast zijn. Die terughoudendheid is echter niet
onverzettelijk: als het leven van een goede vriend met een nier van
mij gered zou worden, zou ik die nier bij leven zonder meer afstaan.
Denk en hoop ik. Voor goede vrienden rek je je eigen grenzen immers
wel vaker een stukje op, sterker: dat is een onderdeel van
vriendschap. (Juist daarom heb je als nabestaanden naar mijn mening
ook niet het recht iemands instemming met orgaandonatie teniet te
doen omdat je daar zélf moeite mee hebt.)
Mijn bezwaar houdt sterk verband met mijn opvatting over de dood.
Bij leven zou ik wellicht een nier afstaan, maar na mijn dood heb ik
alles van mij toch maar liever dood. De dood is voor mij ondeelbaar,
daar zit het 'm geloof ik in. Plus in mijn weerzin tegen dat
voorraadkast-idee, tegen die reparabele en herbruikbare lichamen. In
eindeloos klussen aan lichamen heb ik nooit geloofd, ik vind die
gedachte ronduit naar;,reden waarom ik me heilig heb voorgenomen bij
ongeneeslijke kanker af te zien van behandeling. Ik meen om dezelfde
reden op voorhand oprecht dat ikzelf ook geen orgaan van een ander
ziu willen hebben: als iets in mijn lichaam het opgeeft, naakt de
dood, en dat accepteer ik liever dan eindeloos te laten sleutelen.
Waarna een goede vriendin die hele gedachtengang onderuit haalde:
of ze voor zichzelf een transplantatie wilde als de nood aan de man
was wist ze niet, maar omwille van haar zoon zou ze het subiet doen.
Hij is jong, nog geen twintig, en zijn vader is dood. Voor hem,
simpelweg opdat hij dan nog een tijdlang een ouder houdt, zou ze een
transplantatie willen (en alle levensrekkende behandelingen in geval
van een fatale kanker). En omdat ze weet hoe belangrijk haar
eventuele wisselnier voor hem zou zijn, zou ze omgekeerd willen dat
andere moeders haar nieren of hart zouden kunnen krijgen. Daarmee
rekte ze mijn vriendschapsnotie nogal op: wat ik bij leven voor
vrienden zou doen, zou zij na haar dood voor alle moeders doen.
Omdat ze zelf moeder is.
Misschien is het tijd voor mij om vriendjes met de hele wereld te
worden.
Copyright Karin Spaink.
Deze tekst wordt uitsluitend
voor persoonlijk gebruik aangeboden.
|
