logo Het Parool

Leugens over Ritalin
Het Parool, 5 maart 2001


IS ZO'N JOURNALIST nu lui, dom of wil-ie graag scoren? Al in de eerste zin van het artikel dat Volkskrant-journalist Bert Lanting dit weekend over Ritalin publiceerde, gaat het mis: "Miljoenen Amerikaanse schoolkinderen slikken dagelijks het middel Ritalin om zich beter te kunnen concentreren..." Er worden blijkens cijfers van de Amerikaanse Drug Enforcement Administration (DEA) in de US jaarlijks elf miljoen recepten voor Ritalin uitgeschreven; aangezien het middel onder strikte controle staat, gaan recepten per maand. Een simpele rekensom brengt het aantal gebruikers dan rond de miljoen (zeer ruime schattingen gaan uit van twee miljoen gebruikers). Voorts schrijft Lanting dat het gebruik van Ritalin sinds 1990 "bijna verachtvoudigd" is. Wat hij verzuimt te vermelden is dat die stijging in 1996 ophield: het gebruik is al vijf jaar stabiel. De aanvankelijke toename werd veroorzaakt doordat de DEA de productie van Ritalin tot aan 1990 aan banden legde, zodat het middel niet voorgeschreven kón worden - soms tot wanhoop van ouders die niet meer wisten hoe ze hun hyperactieve kind tot bedaren konden brengen.

Vervolgens noemt Lanting de zwarte handel in de pillen: "Volgens deskundigen wordt het medicijn meer en meer als drug gebruikt op Amerikaanse scholen. Op sommige scholen worden de pilletjes druk verhandeld onder de leerlingen," en hij concludeert: "eigenlijk is iedere leerling die het middel voorgeschreven krijgt een potentiële drugsdealer." De bewijzen waarmee Lanting die dramatische stelling onderschrijft, zijn op hun best anekdotisch. Uit onderzoek van de DEA blijkt dat in 1996 van alle kinderen onder de vijftien die in het ziekenhuis werden opgenomen, er minder dan 400 "ooit" Ritalin hadden gebruikt - maar uit niets blijkt dat die opname veroorzaakt werd door Ritalin. Het Amerikaanse National Institute on Drug Abuse (NIDA) komt in eigen onderzoek niet verder dan dat er "enig" misbruik van Ritalin is gerapporteerd, en wijst er tegelijkertijd op dat het als geneesmiddel uitermate waardevol en onmisbaar is.

Ritalin is bovendien niet echt gevaarlijk bij illegaal slikken: je wordt er wakkerder van en kunt makkelijker een nacht doorhalen; verslavend is het al helemaal niet. Persoonlijk zou ik me meer zorgen maken over alcohol, lijm, amfetamine en valium, waarvan het misbruik door jongeren bewezen hoog is. (Waarom hoor je tegenwoordig trouwens nooit meer iets over valiumverslaving? Te ouderwets?)

Pas dan komt Lanting met zijn bronnen op de proppen: Hyde en Breggin. Henry Hyde is een Amerikaans congreslid dat naar aanleiding van een rechtszaak tegen de makers van Ritalin plots per persbericht aandrong op een onderzoek naar het medicijn maar verstek liet gaan tijdens parlementaire hoorzittingen over het middel; nauwelijks een degelijke bron. En Breggin, ach ja, Peter Breggin... De man van "Talking Back to Prozac", de man die overal optrad als getuige-deskundige in rechtszaken en steevast Prozac verantwoordelijk stelde voor alle gekte, zelfmoord en geweld, zonder aanzien des gebruikers, totdat hijzelf in de rechtszaal grondig onderuit werd gehaald. Indertijd stelde Breggin dat Prozac tot hyperactiviteit leidde en dus levensgevaarlijk was, nu valt hij Ritalin aan, een middel dat hyperactiviteit moet beteugelen. Enerzijds houdt Breggin vol dat geestelijke ziektes en biochemische afwijkingen simpelweg niet bestaan, anderzijds beweert hij dat Prozac en Ritalin mensen psychotisch maken. Tot slot noemt Lanting de gezamenlijke rechtszaak die een aantal ouders tegen de producent van Ritalin hebben aangespannen: een zaak die zich keert tegen een "complot" van psychiaters en producent, zonder feitelijke voorvallen van wanbehandeling te noemen. De belangrijkste advocaat? John Coale, berucht lid van Scientology, een organisatie die eerder de strijd aanbond met Prozac, als onderdeel van haar blinde oorlog tegen de psychiatrie.

Soms zou je willen dat journalisten research deden voordat ze propaganda omwerkten tot een artikel.

*

TREURIGER IS DAT zulke slechte journalistiek het debat verziekt. Er is al teveel hysterie en hype rondom Ritalin (zoals eerder rondom Prozac) bij voor- als tegenstanders. Wanneer ook de pers haar werk niet doet, komen we nooit aan de goede vragen toe. Zoals: in hoeverre beïnvloedt het voorhanden zijn van een medicijn de diagnose? (Toen cholesterolverlagers ontwikkeld waren, zakte de "veilige" grens voor cholesterol prompt.) Komt hyperactiviteit nu misschien vaker voor? Zo ja, zegt dat iets over onze maatschappij? (Maar zolang we die maatschappij niet veranderen, kun je die problemen moeilijk afschuiven op ouders en schooljuffen.) Waarom wordt hyperactiviteit in kinderen zo makkelijk gebagatelliseerd tot "speelsheid"? Vinden we de gedachte dat een kind onhanteerbaar kan zijn, wellicht onverdraaglijk? Als we de gedachte niet kunnen uitstaan dat kinderen aan de medicijnen zijn, waarom slikken we er zelf dan zoveel?


Het bekristiseerde artikel: Bert Lanting: Veel scholieren in VS gebruiken Ritalin als drug, de Volkskrant, 3 maart 2001.

Feiten over leugens over Ritalin:

  1. Productie en gebruik van Ritalin en verwante middelen: DEA Congressional Testimony, 16 mei 2000;
  2. Chris Schreiber: Higher Ritalin abuse by teens, DEA says; ADHD experts disagree; Nurseweek, 15 mei 2000.
  3. National Institute on Drug Abuse over Ritalin.
  4. Gedegen startpagina over ADHD bij About.com.
  5. Congreslid Hyde bekritiseerd in About.com; zijn persbericht over Ritalin.
  6. Homepage van Peter Breggin.
  7. Jeffrey A. Schaler, Ph.D.: Analyse van Breggins werk en grondige aanval op diens expertise en opinies.
  8. De Atlantic Monthly bekritiseert Breggins opinies.
  9. Kritische recensies door wetenschappers van Breggins boek over Ritalin: Martha Hellander; Bob Seay; CHADD; Russell A. Barkely, Ph.D..
  10. Informatie over de gezamenlijke rechtszaak ("Class action suit") van ouders uit drie staten tegen Novartis, de makers van Ritalin, door hun getuige-deskundige, Peter Breggin.
  11. Kritiek op deze rechtszaak (en class action suits in het algemeen)
  12. Advocaat John P Coale zit diep in Scientology.
  13. Advocaat John P Coale eerder veroordeeld wegens Ambulance chasing.
  14. Homepage van Citizens Commission on Human Rights (CCHR), de Scientology-club die tegen de psychiatrie, Prozac en Ritalin vecht..

Copyright Karin Spaink.
Deze tekst wordt uitsluitend
voor persoonlijk gebruik aangeboden.