Artikelen uit de Groene

Nederlandse spampraktijken, 23 augustus 2003

Spam is een plaag op internet. Een overzicht van wat Nederlandse spammers precies doen, aan de hand van de meldingen van Spamvrij.nl. Over hardcore, mainsleaze en opportunistische spammers.

De top van de ijsberg spuit, 18 december 1999

Ook al wordt het fenomeen doorgaans versleten voor urine dan wel voor dichterlijke overdrijving, het bestaat wel degelijk: vrouwelijke ejaculatie. Mits op de juiste plek - de G-plek - gestimuleerd, kunnen vrouwen spuitend klaarkomen. En nee, het is niet mal; noch is het urine. Een biologische uiteenzetting over een te weinig gedocumenteerd fenomeen.

Een kwartier kan een leven lang duren, 17 december 1998

Men neemt al te gemakkelijk aan dat wie een ster is in de gewone media, allerwege beroemd is. Maar voor wie de roddelbladen niet leest en de spelletjesprogramma's niet bekijkt, zijn zulke VIPs volslagen onbekend. Roem op Internet is net zoiets maar dan erger, aangezien het net nóg gefragmenteerder is. Bovendien kan iedereen er zijn 'five minutes of fame' vereeuwigen (of zelfs verzinnen). Wie zijn nu de echte helden van het net?

Ceci n'est pas un coeur, 25 november 1998

De Balie organiseerde in samenwerking met De Groene een serie over het hart, waarin onder meer medische, psychologische, culturele en filosofische aspecten de revue passeerden. Dit was het slot-essay van de serie. Over het grote onrecht René Descartes aangedaan; over gevoelens die overal in het lichaam huizen, en niet alleen in het hart (zoals het verstand niet alleen in het brein zetelt); over orgaanverering en hartbewaking; over de liefde, en over Magritte harten.

Gewapend met heipalen, 27 november 1997

Bespreking van Dorien Pessers' verzameling columns Hedendaags narcisme. Pessers ramt het er vijfendertig maal in: het is allemaal niets gedaan, tegenwoordig. De wereld volgens Pessers is eenduidig en eenzijdig. Nergens geeft Pessers er blijk van oog te hebben voor fricties, elkaar tegenstrevende ontwikkelingen, tegengeluiden van critici of openlijk uitgevochten conflicten. Afgaande op haar columns lijkt iedereen het met elkaar eens en doet of vindt heel Nederland hetzelfde; kennelijk geeft alleen Pessers zelf, als laatste der Mohikanen, stem aan een afwijkende opinie.

Maya's lip, 1 oktober 1997

Een speurtocht naar het wel en wee van de lip van een Egyptisch beeld. Er was namelijk iets met Maya's lip, en het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden wist van niets. Conservator Maarten Raven brengt me op de hoogte van de opvattingen over leven en dood onder de oude Egyptenaren, en legt uit hoe iemands karakter en bewustzijn in een beeld gevangen kunnen raken. Daarom werden beelden in het oude Egypte soms moedwillig beschadigd. Wilde iemand Maya het spreken soms beletten?

Van oude helden, schrijvers die voorbijgaan, 18 september 1997

[samen met Rob van Erkelens] Verslag van Crossing Border 1997, het festival waar literatuur en muziek elkaar ontmoeten. Binnen een paar jaar is dit festival uitgegroeid tot het grootste in zijn soort in Europa. Crossing Border is daarbij zo toonaangevend en trendsettend geworden dat de keuze van organisator Louis Behre uit het wereldwijde cultuuraanbod staat voor het neusje van de zalm van de vooruitstrevende «moderne» kunst.

Het lied in de machine, 11 september 1997

[samen met Rob van Erkelens] Kleine geschiedenis van Einstürzende Neubauten. De groep begon in een door een muur verdeeld Berlijn met opnames onder een viaduct en was zo obscuur als maar kan. Tegenwoordig werken ze met gerenommeerde kunstenaars samen en noemen veel groepen de Neubauten als een cruciale invloed. Een interview met zanger/muzikant Blixa Bargeld over Berlijn, teksten, samples, herhaling en het lied dat in iedere machine schuil gaat.

Proto-professionalisering, of: Arts en Internet, 9 juli 1997

Op het net is veel medische informatie voorhanden, waar patiënten ook steeds lustiger gebruik van maken. Artsen zijn daar enigszins huiverig voor. Wat zijn de voor- en nadelen van medische informatie beschikbaar stellen op het net? Is het niet gevaarlijk wanneer leken zich met medische kennis gaan bezighouden? Wat heeft het voorhanden zijn van zulke informatie en dergelijke platforms voor gevolgen voor de verhouding tussen artsen en patiënten? Wat als mensen medicijnen gaan bestellen via het net?

Magistrale misverstanden, 26 juni 1997

Bespreking van Joost Niemöllers roman De therapie, waarin meervoudige meisjes en magistrale misverstanden de hoofdrol spelen. Niemöller beschrijft hoe suggestie in een therapeutische zitting mensen tot de meest curieuze overtuigingen kan brengen. Hij heeft alle trendy psychokolder in kaart gebracht en tot een slapstickverhaal gemengd. Daarbinnen kan iedereen zijn eigen gekte naar believen uitleven, soms gestut door een diagnose, en zich aldus ontwikkelen tot dwingeland eersteklas. Of: hoe een diagnose als excuus gebruikt kan worden.

David Cronenberg: Dit lichaam dat niet één is, 9 april 1997

Voor de rubriek «Filmlezen» mocht ik naar aanleiding van zijn nieuwe film Crash over David Cronenberg schrijven. Dat trof, want Cronenberg is mijn favoriete regisseur. Hij heeft een vast thema: een lichaam komt zelden alleen, en de eenheid ervan is slechts schijn. Lichamen hebben een onweerstaanbare drang zich met andere organismen te verdringen, of, vaker nog, met technologie. Over lichamen, subversieve systemen, auto's en baltsdansen, en hoe verkeerd begrepen Crash is.

De Martelaere: Bewust dubbelzinnig, 31 maart 1997

Bespreking van Patricia de Martelaeres essaybundel Verrassingen. De filosofe is er als geen ander van doordrongen dat al wie «ik» zegt, per definitie niet samenvalt met zichzelf. De Martelaere schrijft over een prachtige paradox: enerzijds is «ik» dubbel en omvat het zowel de ooggetuige van binnenuit als de degene die van buitenaf naar zichzelf kijkt (wat aanleiding kan zijn tot eindeloos geredetwist tussen die ikken, en tot vermakelijk of vermoeiend gepingpong) en anderzijds is dat ik fundamenteel onkenbaar, niet transparant voor anderen, maar lastiger nog: evenmin voor onszelf.

Allen digitaal!, 19 februari 1997

Internet staat danig in de belangstelling en zorgt regelmatig voor commotie in pers en politiek, maar politici weten eigenlijk amper waarover ze het hebben. Marjet van Zuijlen, media-deskundige voor de PvdA, publiceerde er niettemin een essaybundel over. Hoe jammer dat Van Zuijlens boek zo saai en braaf is. Het is het product van een volleerd vertrutte ambtenaar, een exemplarische bestuurlijke nota: geen onvertogen woord rolt er uit haar cursor, geen enkele opruiende uitspraak, fascinerende stellingname of originele gedachte valt er in haar boek te bekennen. Marjet van Zuijlen reageerde later pissig op de recensie. Tsja.

Scientology vist achter het Net, 4 oktober 1995

Scientology jaagt overal ter wereld op een bepaald rechtbankdocument, waarin delen van hun hogere cursusmateriaal vervat zijn. Dit zg. Fishman Affidavit zwerft thans op Internet, en om die reden heeft Scientology al verschillende providers en individuen vervolgd. De strijd heeft zich naar Nederland verplaatst nadat Scientology op 5 september 1995 beslag liet leggen bij XS4ALL. Scientology blijkt geduchte tegenstanders gevonden te hebben in Nederland. (English version).

De zaak Chabot, 19 april 1995

Wat inmiddels «de zaak Chabot» is gaan heten, draait om de vraag of hulp bij zelfdoding mag, en zo ja, onder welke voorwaarden. Leent zelfmoord zich voor overleg, voor formele procedures en protocollen? Is een psychiater die een patiënt met een langdurige doodswens helpt dood te gaan, strafbaar? Bestaat er zoiets als «balanssuïcide» (een weloverwogen wens tot zelfmoord) en het recht op een waardige dood? Kun je - mág je - andere mensen medeplichtig maken aan je eigen zelfmoord? En waarom is de term «zelfdoding» tegenwoordig zo populair?

Profiel: De cyborg, 7 december 1994

Hij dacht dat hij een gewoon mens was. Hij wist niet dat gewone mensen ook cyborgs konden zijn, want niemand had hem dat verteld. Congressen, manifesten en Groene-essays gingen langs hem heen en overtuigden hem daarom niet. Een uur uit een modern leven, waarin techniek, biologie, natuur en cultuur zich tot een onontwarbare mengelmoes hebben verstrikt.

Profiel: Sneeuwwitje, 23 november 1994

Disney heeft er een sprokkelsprookje van gemaakt. Maar dat geeft niet zo. Wat wél erg is, is dat Sneeuwwitje het liefst keukenprinses wil zijn en dat haar stiefmoeder in de leugens van de spiegels trapt en daadwerkelijk gelooft dat ze het onderspit delft in concurrentie met het nitwit-prinsesje. Sneeuwwitje is een tut en Stiefmoeder de allermooiste vrouw ter wereld. Wilde die dat zelf maar geloven.

Doe maar bij niemand, 16 november 1994

Bespreking van Inez van Eijks boek over «erotische etiquette», Bij jou of bij mij?, gegoten in de vorm van een aflevering van Peter van Straatens Agnes-feuilleton. Of: waarom sexiquette niet werkt.

Your roots are showing, 19 oktober 1994

Type O Negative heeft lang in een vreemd daglicht gestaan. Ze waren controversieel, dat wist iedereen, maar op grond waarvan was minder helder. Er waren geruchten dat Type O Negative fascistische ideeën zou aanhangen. De zanger van Type O, Peter Steele, had eerder de deathmetalband Carnivore geleid en zong daar nogal onverstaanbare teksten over de derde en vierde wereldoorlog. Carnivore stopte veel dood, nucleaire winters, machismo en barbarij in haar teksten; een muzikale pendant van de Mad Max-films. In oktober 1994 konden ze eindelijk optreden in Nederland. Ze waren een daverend succes. (English version)

Het geheime seksleven van de techniek, 20 juli 1994

De introductie van nieuwe technieken lijkt vooral te lukken wanneer er een link met seks kan worden gelegd: If it doesn't make you come, it doesn't stay. Dat Philips geen porno voor hun V2000 systeem wilde, was dan ook de doodsklap voor het systeem. Nieuwe media - van 06-lijnen, cd-roms en Internet tot zoiets vaags als virtual reality - worden ogenblikkelijk op hun seksuele allure verkend. Over bitneukers, cyberseks, digitale Casanova's en technofantasieën. Inclusief die ene passage waar Francisco van Jole kwaad over werd.

De dodelijke ernst der antipoden, 18 mei 1994

De droom der rede baart monsters, vond ook Butler, en bewees dat door Erewhon te schrijven. In dat land zijn alle normen en waarden precies omgekeerd aan die van Butlers Engeland: misdaad wordt als een ziekte beschouwd, godsdienst is een waardeloze munteenheid en de techniek is tot leven gekomen. Het boek wordt allerwege -- ook door inleider Piet Vroon -- als een sociale satire gezien, maar is dat niet. Een verhandeling over utopie versus distopie en over de halfwaardetijd van beide. Wat de droom- en de nachtmerriewereld gemeenschappelijk hebben, is hun onleefbaarheid.

Joost Niemöller: De spier, 8 december 1993

De spier lijkt in veel opzichten op American Psycho. Net zo'n onbetrouwbare verteller die permanent met dwanggedachten rondloopt en in zijn hoofd complotten ontrafelt. Alleen doet de hoofdpersoon alles bijna: hij is een en al lamlendigheid. En misschien zelfs wel doet hij heel erg hard zijn best niet teveel op Patrick Bateman te lijken. Over goedgelovige recensenten, witte Stetsons en muziek als stenografie.

Hellun Zelluf is dood, leve..., 20 oktober 1993

In 1991 richtten Geert Vissers en Marco de Koning de stichting Hellun Zelluf op. Ze waren weinig te spreken over de vorm waarin voorlichting over aids werd gegeven en wilden die anders aanpakken. Hellun Zelluf rekende af met het beeld van het zielige hiv-slachtoffer en de tragische aidspatiënt, een tragiek die voor homoseksuelen nog extra onderstreept werd door de pijnlijke en nauwelijks te torsen last van hun seksuele voorkeur. Hellun gaf voorlichting over safe sex een wuft imago.

Alle geheimen van de iT, 29 september 1993

Manfred Langer heeft een boek geschreven over zijn discotheek de iT. Wat het geheim van het succes van de iT is? «Je kunt er volledig jezelf zijn», zegt iedereen. Voor de iT geldt: zijn is gezien worden. De disco als passpiegelpaleis en als verlengstuk van de kleedkamer.

Een ouderwets en gedetailleerd lichaam, 26 mei 1993

Het is onder literaire tijdschriften mode om aan thema's te doen en onder thema's mode om met de tijd mee te schrijven. Er is een periode geweest dat de letteren seksualiteit van A tot Z verkenden. Thans is de beurt aan het lichaam. Het blad Optima deed dat helaas hopeloos ouderwets, hoewel sommige bijdragen prachtig geschreven zijn. Er komt geen modern lichaam in de bundel voor.

De tussentijd van Renate Dorrestein, 28 april 1993

In het boek Heden ik doet Renate Dorrestein haar ziekteverslag. Ze gelooft dat de kloof tussen gezonde en zieke mensen onoverbrugbaar is en beziet haar fysieke achteruitgang met spot, maar vooral ook met een mengeling van schuld en schaamte. Tegelijkertijd blijft ze hopen dat haar ziekte tijdelijk is; dat hij ooit zal overgaan, als ze maar genoeg artsen en methodes probeert. Ze zet al haar kaarten in op herstel omdat ze haar 'oude ik' terug wil, en is daardoor in haar eigen tussentijd gaan leven.

Popcorn en psychopaten, 4 april 1993

Voor horrorfilms kun je tegenwoordig gewoon naar de bioscoop (ze worden modieus), maar de ware fan bevindt zich op een horrorfestival. Daar wordt trouwens een gevecht om de stilte gevoerd: de horrorfan lijkt langzamerhand geciviliseerd te raken. Verslag van het 10e Weekend of Terror.

De gevangen blik, 17 februari 1993

Waarom reclame minder seksistisch is dan vrouwen wel eens denken, en waarom zelfs de meest feministisch bedoelde verkoopspot geheel anders begrepen kan worden dan de makers ooit in gedachten hadden. Over clichés en breuklijnen in beelden. Toespraak ter gelegenheid van de opening van de tentoonstelling Blikvanger. Reclame: het spel van bekijken en bekeken worden van de stichting Amazone.

Het verlangen als verkeersongeluk, 4 december 1991

Verslag van het Gay & Lesbian Film Festival 1991. De manier waarop verlangen in beeld gebracht wordt, blijkt twee varianten te kennen: de Europese en de Amerikaanse. Oftewel: het uitspinnen en in kaart brengen van de fantasie versus de onmiddellijke voltrekking van elk verlangen, de dromen en nachtmerries versus het schelle licht van de werkelijkheid. Over Monica Treut en Ulrike Ottinger versus Leigh Grode en Annie Sprinkle.

Dat rótbananenrokje van Josephine Baker, 23 oktober 1991

Het was uiteindelijk niet moeilijk kiezen voor Josephine Baker. Het immer dreigende racisme in de Verenigde Staten verruilde ze maar wat graag voor het warme bad van het Parijs exotisme. Al was de bewondering die haar in Frankrijk ten deel viel ook niet helemaal zuiver op de graat, die gaf haar in elk geval de mogelijkheid een ster onder de sterren, een dame onder de dames en een verzetsheld onder de verzetshelden te zijn. Een beschouwing over een omstreden rokje.

M'n rug op!, 24 juli 1991

Het kabinet maakte plannen om de WAO af te schaffen: er werd geopperd dat WAO'ers maar «gewoon» weer aan het werk moesten of anders beter de bijstand in konden. Waarmee mijn lichaam strafbaar bleek en ik slapeloos werd. (Hierna heb ik nog bijna vier jaar in spanning gezeten over mijn lot, en nog altijd griezel ik als ik mijn herkeuringsformulieren krijg.)

Procrustes in de lesbowereld, 26 juni 1991

Wanneer je het damesdeel van de homopers of van de COC-agenda doorneemt, vliegt de seks je om de oren. Spannende seks wel te verstaan: over recht op en neer, of hoe de lesbische variant daarop in de wandeling ook mag heten, doet men er het zwijgen toe. Maar degenen voor wie dat allemaal bedoeld is lijken zich hoogst ongemakkelijk te voelen bij al dit vertoon, om niet te zeggen: beklemd, bekneld, opgerekt en in bochten gedrongen. Het lesbische bed lijkt geleend van Procrustes. Lezing voor het Amsterdamse COC, waarin de dames de mantel wordt uitgeveegd en ik uiteindelijk een knieval doe.

Het totalitaire universum van Louise L. Hay, 1 november 1989

Het eerste stuk over de orenmaffia, die toen nog niet zo heette. Een woedende - en retorische - bespreking van Louise Hays bestseller Je kunt je leven helen, waarin ze beweert dat alleen je denken je kunt genezen en dat artsen lapmidddelen zijn, of zelfs gevaarlijk.