technologie

Cyborgs, internet & techniek

Auteursrechtenorganisaties deugen niet, Het Parool, 24 april 2007

Auteursrechtenorganisaties zijn buitengewoon nare bedrijven geworden die hun eigen klanten - de auteursrechthebbenden: schrijvers, muzikanten, regisseurs - mangelen, en die buitengewoon publieksonvriendelijk zijn. Ze staan goede distributie in de weg, ze verhinderen snelle en tijdige releases, en dan klagen ze op de koop toe dat de consument zich niet aan hun regels houdt.

Misbruik in First Life, Het Parool, 27 februari 2007

Het actualiteitenprogramma Netwerk meldde geschokt dat er sprake was van 'virtueel kindermisbruik' in Second Life. het Openbaar Ministerie en de Tweede kamer sprongen er meteen bovenop. De discussie is bizar, want in Second Life lopen heus alleen volwassenen rond. En 't is raar dat iedereen zich drukker lijkt te maken over virtueel misbruik dan over echte kinderen die worden verkracht.

'Wij doen niet aan bonnetjes', Het Parool, 16 januari 2007

Je zou raar staan te kijken als je bij de kassa in de winkel ineens nergens meer een bon kreeg en je boodschappen voortaan zonder controlemechanisme van je rekening worden afgeschreven. Dat is in een notedop het probleem met die verrekte stemcomputers: alle externe controles zijn weggevallen.

Gevaarlijk optimisme, Medisch Contact, 6 oktober 2006

Juist ziekenhuizen die optimistisch zijn over de staat van hun EPD, bleken zo lek als een mandje te zijn. Het EDP heeft wel erg veel kinderziektes, en het lijkt of iedereen het falen van deze techniek voor lief neemt. Vreemd, want aan andere technologie stelt het medisch bedrijf hoge eisen: een infuusdruppelaar moet volkomen betrouwbaar zijn, een MRI scanner mag geen bugs hebben.

Een tweede leven, Het Parool, 21 maart 2006

Recent ben ik een tweede leven begonnen. Second Life is handel, een bouwplaats, een plek om mensen te ontmoeten, een spelletje en een dating service ineen. Je kunt er zowat alles doen: naar muziek luisteren, praten, films zien, boeken lezen, knutselen, bouwen, rondzwerven, geld verdienen (en uitgeven), een cursus volgen, groepjes vormen, een demonstratie houden, aan de bar hangen, werken en slapen. Alleen eten en drinken of iemand vasthouden gaat er wat lastig.

De X-factor, Het Parool, 27 december 2005

Waarin Spaink na bijna een decennium Windows en drie jaar gevecht met Linux eindelijk ontdekt hoe computers écht bedoeld waren, en zich vervolgens afvraagt waarom niet iedereen de geneugten van de Mac bezingt. Is de Mac soms net zoals als XTC, een geheim en licht illegaal genoegen?

Het sofi-nummer maakt promotie, Het Parool, 13 december 2005

Komend jaar krijgen alle Nederlanders een Burger Service Nummer, het BSN, waarmee de burger zich in alle commmunicatie met de overheid identificeren moet. Daarvoor wordt het bestaande sofi-nummer gebruikt. Nu al lonken derden naar het BSN en bepleiten ze dat ook zij het mogen gebruiken, ook al mag dat binnen de bestaande privacy-wetgeving absoluut niet.

Pingpongen met patiëntengegevens, Het Parool, 6 september 2005

Onze patiëntengegevens zijn niet veilig opgeslagen, bewees ik eerder die week. Iedereen laat de ziekenhuizen in de steek bij de invoering van het EPD, ook de overheid, die paal en perk stelt aan het geld dat ziekenhuizen mogen uittrekken voor hun automatisering. Hoe huisartsen de zaak moeten aanpakken, is helemaal een raadsel. Die hebben immers geen automatiseringsafdeling achter zich staan, geen systeembeheerder die hun computer up-to-date en virusvrij houdt, geen hoofd ICT dat helpt om de beveiliging te regelen.

Het medisch geheim gehackt, de Volkskrant, 3 september 2005 (pdf)

Om de veiligheid van elektronische patiëntendossiers te controleren, heb ik - in overleg en met toestemming - de computersystemen van twee ziekenhuizen laten testen. Dat liep niet zo goed af: we hadden plotseling de beschikking over ruim 1,2 miljoen patiëntendossiers. In de Volkskrant van 3 september schreef ik daarover een paginagroot artikel. De test was onderdeel van mijn nieuwe boek Medische geheimen, dat op 5 september 2006 verscheen.

Hacken als publieksvoorlichting, Het Parool, 9 augustus 2005

Makers van technische apparaturen hebben allerlei blinde vlekken. Hackers gebruiken die gaten in het zichtveld, en tonen aan waar de techniek faalt of omzeild kan worden. Dat is soms verdomd goede publieksvoorlichting: apparatuur belooft immers vaak meer dan het kan waarmaken, en technologie geeft vaak een vals gevoel van veiligheid.

Slotgracht, Het Parool, 28 juni 2005

De bewaarplicht die de Europese Commissie wi verplichten - alle telecommunicatie-gegevens van alle 450 miljoen Europeanen zouden moeten worden bewaard - is een ongeëvenaarde inbreuk op ieders burgerrechten. 'Wie niets misdaan heeft, heeft ook niets te vrezen,' zeggen de plannenmakers. Maar wie niets misdaan heeft, hoeft toch ook niet in de gaten gehouden te worden?

Multatuli de mond gesnoerd, Het Parool, 5 oktober 2004

Om een tekst van het internet te krijgen, zo bewees Bits of Freedom, volstaat een nepmailtje vanaf een hotmail-account. Zeven van de tien onderzochte ISPs verwijderden de legale tekst zonder pardon.

De peetvader van het internet, Het Parool, 21 september 2004

Dat Nederland momenteel een van de grootste knooppunten van het internet is, komt deels door één man: Piet Beertema. Hij zette in 1982 de eerste intercontinentale internet-verbinding op. Beertema ging deze maand met pensioen.

Glasvezeldromen, Het Parool, 9 september 2004

Steden willen plots allemaal - onder luid geluich van KPN - investeren in glasvezelnetwerken. Die zouden de toekomst hebben. Maar er is een veel goedkopere en flexibeler oplossing: WiMax, de opvolger van WiFi.

Subtiele censuur, Het Parool, 24 augustus 2004

Soms kun je makkelijk vaststellen dat een land vrijheid van meningsuiting ontbeert: als kranten worden gedwarsboomd, er forse represailles op kritiek staan en televisiezenders niet onafhankelijk zijn, is het foute boel. Zo eenduidig liggen de zaken zelden, zeker niet op internet. Over nieuwe vormen van censuur.

Online racisme; de remedie is erger dan de kwaal, Netkwesties, 7 juli 2003

Veel instanties en overheden pleiten voor het aan banden leggen van hate speech op het internet. Anderen twijfelen of dat zin heeft: dan gaan de haatzaaiers immers gewoon ondergronds door. Daarnaast treffen zulke goedbedoelde maatregeeln ook altijd derden. En over hoeveel materiaal hebben we het nu eigenlijk? Verslag van twee OVSE conferenties.

Racisme en antisemitisme censureren?, Het Parool, 29 juni 2004

Op een internationale conferentie over haatspraak op internet pleitten veel mensen voor regulering. Hoe dat dan moest wisten ze niet, noch gaven ze er veel om dat zulke maatregelen meestal heel anders uitpakken dan bedoeld. Voorts houden zulke pleiters er vaak een nogal vreemd mensbeeld op na.

Moderne Sisyphusarbeid, Het Parool, 15 juni 2004

E-mail explodeert, en niet alleen door spam en virussen. Ook de serieuze mails nemen in aantal dusdanig toe dat het ondertussen simpelweg teveel tijd gaat kosten om iedereen antwoord te geven. Erger nog: als je mail beantwoordt en dus afhandelt, is de zaak nog nit af: dan krijg je immers weer antwoord op je antwoord.

De patiënt in de computer, Het Parool, 24 februari 2004

Vanaf 2006 moeten alle patiëntgegevens worden opgenomen in een elektronisch patiëntendossier, het EPD. Het EPD zou onder meer de behandeling en de informatievoorziening moeten stroomlijnen. Dat is mooi, maar tegelijkertijd wordt er weinig nagedacht over de privacy-aspecten van zo'n elektronisch medisch bestand.

Orkut spot met privacy, Netkwesties, 20 februari 2004

Orut, een van de vele internet-vriendennetwerken maar dan een die wel hip is, maakt furore onder mensen die verstand hebben van internet. Misschien dat het tijd is dat ze eens kijken naar de gebruiksvoorwaarden van Orkut, want daar staan dingen in die erger zijn dan waarvoor Microsoft is aangevallen.

Privacy poedels, Het Parool, 7 oktober 2003

"Als je toch niks te verbergen hebt...?" zeggen mensen vaak. Nu heb ik niks te verbergen, of nu ja, een paar dingen uiteraard, maar ik wil liever enige zeggenschap houden over wie wat van mij weet. Er worden steeds meer gegevens bewaard, voor derden opvraagbaar gemaakt of doorverkocht.

Wordt uw provider ook rechter?, Het Parool, 23 september 2003

Wat moet een provider doen als er klachten binnenkomen over materiaal dat klanten on-line hebben gezet? Moet een provider dat materiaal verwijderen, en zo ja onder welke condities? Is hij verplicht de gegevens van de klant in kwestie aan de klager te geven? Is een provider wel in staat om te beoordelen of zulk materiaal in strijd met de wet is?

Nederlandse spampraktijken, de Groene, 23 augustus 2003

Spam is een plaag op internet. Een overzicht van wat Nederlandse spammers precies doen, aan de hand van de meldingen van Spamvrij.nl. Over hardcore, mainsleaze en opportunistische spammers.

Vervuilde post, Het Parool, 15 juli 2003

Spam neemt hand over hand toe en vervuilt ieders mailbox. Is het nu heus zo moeilijk voor bedrijven om te begrijpen dat achterbuurtmethodes - overrompeling, en het jatten van je adres - afstraalt op hun imago?

Girotel en de gemene deler, Het Parool, 1 juli 2003

Mijn Girotel werkte niet meer. 'U moet maar upgraden naar Windows XP,' meldde de helpdesk. Over mijn lijk: sinds wanneer denkt een bank mij te kunnen voorschrijven met welk besturingssysteem ik moet werken? Internet gaat over standaarden, niet over grapjes van Internet Explorer.

Het nieuwe gezicht van overheidscensuur, de Volkskrant, 13 juni 2003

Op 13 en 14 juni organiseerde de OVSE een conferentie over internet en vrijheid van de media. Ter inleiding schreven we dit artikel, dat vooral aandacht vraagt voor het veranderende gezicht van censuur in de nieuwe media.

From quill to cursor. Freedom of the media in the digital era. OSCE 2003.

The follow-up to the first OSCE article. The book contains the papers presented at the preparatory Vienna workshop, held in November 2003, and serves (amongs others) as an introduction for the OSCE's Amsterdam, June 2003 conference. My lengthy introduction delineates developments in internet censorship. One fundamental change compared with older forms of censorship is that nowadays it is not only states engaging in it, but also companies.">

Freedom of the Internet - Our New Challenge (with Christiane Hardy), OSCE Yearbook 2001-2002 (or get it in .pfd)

The title is a bit daft, then again: the paper has some weight and status. It was written for the Organization for Security and Co-operation in Europe, the OSCE. One of their tasks is monitoring freedom of the media (they have a mandate to warn and intervene); they haven't really formulated their thoughts about fredom of the media and the internet yet. This is one of their steps in doing so. This article made them decide to organise a conference on the subject.

Alle bronnen vrijgeven, Het Parool, 26 november 2002

GroenLinks stelde vorige week voor om, waar mogelijk, als overheid over te stappen op open source software. Die is vaak goedkoper, beter onderhoudbaar en bovendien: als overheid heb je geen monopolies te helpen formeren, zoals Microsoft doet.

Virus alert!, Het Parool, 25 juni 2002

De virussen vliegen je tegenwoordig om de oren, en mensen wiens computer besmet is waarschuwen, helpt tegenwoordig vrijwel niet meer. De hoeveelheid ellende, tijd en gedonder die met deze virussen gepaard gaan, is enorm. Het raakt gewoonte om de vriusmakers te vervolgen, maar misschien wordt het tijd veiliger software te eisen.

Niets vragen, hier wordt getapt, Het Parool, 2 mei 2001

Zolang het gaat om misdaadbestrijding vindt iedereen alles best, inclusief het inleveren van privacy. Maar hoe efficiënt zijn taps nu eigenlijk? Dat weet niemand. Er zit namelijk geen enkele controle op taps. Toch maakt Nederland zich op om massaal internettaps te beginnen.

Automatische luistervinken, Het Parool, 18 april 2001

Zojuist is de internet-tapwet van kracht geworden. Alle gegevens die een gebruiker genereert, kunnen desgewenst aan Justitie worden doorgesluisd. Deskundigen vrezen een stortvloed aan taps.

Internet mythes, Het Parool, 20 december 2000

Boekbespreking van Marianne van den Boomens Leven op het net. Van den Boomen is, in tegenstelling tot veel anderen die de zegeningen van het net uitmeten, geen heilsdenker. Ze ontleedt mythes over het internet. Voor haar geen schrijftafeltheorieën: ze toetst gemeenschapstheorieën zorgvuldig aan de empirie, lardeert ze met voorbeelden en anekdotes, en condenseert al doende een adequaat beeld waar het op het net werkelijk om draait. De vraag of er zoiets bestaat als «gemeenschappen» op het net staat daarbij centraal.

Digitale grondrechten, Het Parool, 24 november 2000

De voorstellen voor een herziening van de grondwet zijn, hoewel vaak loffelijk, ook uiterst beperkt. Deels buiten de schuld van de voorstellen: maar de wereld verandert zo hard dat tegenwoordig allerlei grondrechten die eerder door de overheid werden gegarandeerd, nu geprivatiseerd zijn. En multi-nationals hebben geen boodschap aan de grondwet.

Misverstanden over privacy, Het Parool, 9 oktober 2000

Privacy-debatten moeten helemaal niet over Airmiles gaan; die zijn niet relevant. Waar het gaat is dat het imperatief van opsporing en misdaadbestrijding dusdanig belangrijk wordt gevonden dat niemand er nog van opkijkt wanneer burgerrechten dagelijks en op grote schaal worden geschonden. Dat niemand het gek vindt dat inlichtingendiensten alle draadloze communicatie zonder meer mogen aftappen, opslaan, bewaren en bewerken.

Grondrechten per vergunning, Het Parool, 19 juni 2000

Er ligt een nieuw voorstel voor de grondwet, waarin ook digitale rechten zijn verankerd. Maar de combinatie van privatisering en internmationalisering maakt dat burgerrechten eerder verschralen dan versterkt worden, en dit voorstel komt helaas niet aan die ontwikkelingen tegemoet.

Spektakel, sponsors en snollende media, Het Parool, 24 januari 2000

Terwijl de ICT bedrijven zich in bochten wringen om geschoold personeel te krijgen (maar ze liefst niet zelf willen opleiden), wringen de kranten en tijdschriften zich in bochten om de adverteerders te behagen. Zodat ook in serieuze media het fenomeen van de verkochte redactionele pagina's zich voordoet. Opzij wilde een special over ICT en vroeg mij om een bijdrage. Ik schrok me rot. Zowat alles werd in overleg met de deelnemende bedrijven geschreven.

Anonimiteit op het net, Het Parool, 27 december 1999

Tweede kamerlid Cherribi sprak onlangs een banvloek uit over anonimiteit op het net: daar werden de burgers onrustig van en het was staatsgevaarlijk. Privacy is echter niet alleen vaak wenselijk maar zelfs een grondrecht, ook al vindt Cherribi dat het wijken moet. Waarom eigenlijk? Iedere Nederlander mag anoniem bellen. Of moeten alle publieke telefooncellen worden opgeheven? Mogen mensen geen brief meer verzenden zonder de afzender erop te zetten? Het gaat vooral om het uitbreiden van justitiële en politionele bevoegdheden vrees ik. Twee weken geleden pleitte het parlement immers ook al voor het massaal afluisteren van GSMs. De burger dient kennelijk bewaakt.

Gratis aftappen, Het Parool, 6 december 1999

Binnen de nieuwe Wet op de Telecommunicatie mogen justitie en politie internetgebruikers aftappen via de providers. Providers zijn - binnen bepaalde voorwaarden - verplicht hieraan mee te werken. Een internettap levert gegevens op die aanzienlijk makkelijker te verwerken zijn dan die van een telefoontap: er hoeven immers geen opgenomen gesprekken uitgeschreven te worden; deze gegevens kunnen snel met de computer geanalyseerd worden. Onderwijl houden de gratis providers helemaal uit zichzelf het dataverkeer van de klanten bij: om aan bedrijven te kunnen verkopen. Misschien ligt hier een vruchtbare bron voor samenwerking ;-)

Cybercops, Het Parool, 11 oktober 1999

Het Korps Landelijke Politiediensten heeft een speciale eenheid opgericht die criminele activiteiten op Internet moet gaan bestrijden. Komisch element daarbij is dat er nog nauwelijks politiemensen zijn die tegen die wat onduidelijk gedefinieerde taak zijn opgewassen: echt vertrouwd zijn de politiediensten nog niet met het net. Er moet flink geschoold worden. Maar dat weerhoudt de woordvoerders er niet van om nu alvast om meer bevoegdheden te vragen - zonder te definiëren welke, en zonder te zeggen dat er al allerlei nieuwe wetgeving is of aankomt.

Digitale grondrechten, Het Parool, 30 augustus 1999

De grondwet heeft als doel de burger te beschermen tegen overheidsbemoeienis en hem een aantal rechten te garanderen. De grondwet dient herzien: die gaat immers uitgebreid in op media die achterhaald raken en niemand weet precies hoe allerlei nieuwe media er in passen. De vrijheid van drukpers is een groot goed, maar wat betekent die vrijheid precies als kranten, brochures en boeken niet langer worden gedrukt maar digitaal de wereld in gaan? Moet diezelfde vrijheid van drukpers (die eigenlijk vrijheid tot publiceren inhoudt) van toepassing worden verklaard op homepages? Algemener gesteld: is het niet de hoogste tijd om grondrechten onafhankelijk van de gebruikte communicatietechnieken te definiëren?

Hyperlinks, of: kutzwagerschap, Het Parool, 14 juni 1999

Begin juni werd eindelijk uitspraak gedaan in de bodemprocedure die Scientology tegen mij en vijftien providers had aangespannen. Net zoals in kort geding oordeelde de rechtbank ook nu dat mijn homepage legaal is en dat ik uit Scientology's cursusmateriaal mag citeren. Hiephoi and all that. Wat minder plezierig was, is dat het hof oordeelde dat hyperlinks naar auteursrechtelijk inbreukmakend materiaal, zelf óók als inbreukmakend moeten worden beschouwd. Want hoe kun je nu controle hebben (en houden) over links? Op het net zijn alle pagina's kutzwagers.

De wet en internet, Het Parool, 8 maart 1999

Waarom zouden providers de uitlatingen van hun klanten moeten controleren en aan een oordeel of keurmerk onderwerpen? Van telefonie aanbieders wordt evenmin verlangd dat zijzelf nagaan of hun cliëntèle zich aan morele normen dan wel aan de wet houdt, of dat zij een gedragscode ondertekenen waaraan zij hun klanten vervolgens binden. Waarom zouden providers dan wel hoogstpersoonlijk op de stoel van de rechter moeten gaan zitten? We hebben toch rechters om op de stoel van de rechter te zitten? Van uitgevers van tijdschriften, kranten en boeken wordt niet gevraagd een gedragscode te ondertekenen, noch wordt van hen verlangd dat zij een keurstempel op hun publicaties zetten. Waarom zouden internet providers of internetgebruikers dat als enigen wel moeten doen?

Abortus en moord, boete en woord, Het Parool, 22 februari 1999

Mensen hebben het recht om te zeggen dat abortus moord is en abortusartsen beulen zijn. Net zoveel recht als ik heb om te zeggen dat ik zo'n mening abject vind. Bovendien acht ik vrijheid van meningsuiting een groot goed, en is inbegrepen dat idioten er evenzeer recht op hebben. Vandaar dat ik protesteer tegen de censuur van de Nuremberg Files, een website waar abortusartsen met naam en toenaam werden genoemd en waar de namen van vermoorde artsen werden weggestreept. Wettelijk mogen ze zeggen wat ze zeggen - en democraten hebben dat recht te verdedigen, ook voor klootzakken.

Een leven in flarden, Het Parool, 8 februari 1999

Verspreid over de dag geeft iedereen allerlei kleine stukjes informatie over zichzelf prijs. Juist omdat zuke informatie gefragmenteerd is en nergens wordt opgeslagen, geeft dat niet zo. Op het net echter worden al die puzzelstukjes bewaard, en wie enigszins slim is in het zoeken kan zo een leven bij elkaar puzzelen.

Gedigitaliseerd wantrouwen, Het Parool, 25 januari 1999

Moderne communicatiemiddelen veronderstellen als vanzelf een vorm van identificatie. Het wordt steeds lastiger om te betalen, te bellen, te mailen, of zelfs maar je te verplaatsen zonder je identiteit prijs te geven. Sterker: de overheid lijkt er op aan te dringen dat mensen zich te pas en te onpas bekend maken. Maar we hebben helemaal geen alomvattende legitimatieplicht.

Het briefgeheim doodverklaard, Het Parool, 22 december 1997

't Komt vast omdat journalisten nog niet zo goed begrijpen wat dat Internet nu is, want anders was er allang commotie ontstaan over het voornemen van Justitie om het briefgeheim niet van toepassing te verklaren op e-mail.

Een kwartier kan een leven lang duren, de Groene Amsterdammer, 17 december 1998

Men neemt al te gemakkelijk aan dat wie een ster is in de gewone media, allerwege beroemd is. Maar voor wie de roddelbladen niet leest en de spelletjesprogramma's niet bekijkt, zijn zulke VIPs volslagen onbekend. Roem op Internet is net zoiets maar dan erger, aangezien het net nóg gefragmenteerder is. Bovendien kan iedereen er zijn five minutes of fame vereeuwigen (of zelfs verzinnen). Wie zijn nu de echte helden van het net?

Seks als glijmiddel, essay uit M/V: doorhalen wat niet van toepassing is, Nijgh & Van Ditmar 1998

Censuur en verboden binnen de nieuwe media worden meestal met een beroep op seks worden verkocht. Dat is griezelig, omdat enerzijds overheden en beslissende instanties lijken te geloven dat wat er op Internet aan seks is te vinden, zo excessief is dat daar nodig paal en perk aan gesteld dient te worden; anderzijds omdat overheden dat vooroordeel ten eigen bate aangrijpen en het misbruiken om vergaande restricties aan het net op te leggen. Seks is een glijmiddel - voor censuur.

Programma's zijn net wodka, Het Parool, 25 november 1997

Terwijl de argeloze burger denkt dat computers precies 'weten' wat ze doen, weet de programmeur wel beter. Soms heeft niemand zicht op wat zo'n ding doet, of waarom het doet wat het doet. En da's niks gek - maar het heeft enge consequenties.

Prix Ars Electronica 1997, July 1997

The Prix Ars Electronica is for the electronic arts what the Oscar is for films. The Golden Nica is a highly valued prize. In 1995, a .net prize was begun next to the existing prizes for animation, interfaces and electronic music. There was even more discussion than last year. Again, I was one of the jurors and wrote the jury's statement. This time, the jury report focussed on connectivity and embeddedness. Also, we made a couple of recommendations for prospective competitors.

Proto-professionalisering, of: Arts en Internet, de Groene, 9 juli 1997;

Op het net is veel medische informatie voorhanden, waar patiënten ook steeds lustiger gebruik van maken. Artsen zijn daar enigszins huiverig voor. Wat zijn de voor- en nadelen van medische informatie beschikbaar stellen op het net? Is het niet gevaarlijk wanneer leken zich met medische kennis gaan bezighouden? Wat heeft het voorhanden zijn van zulke informatie en dergelijke platforms voor gevolgen voor de verhouding tussen artsen en patiënten? Wat als mensen medicijnen gaan bestellen via het net?

Standaardwaarde, XL, juni 1997

Onlangs werd iemands site geweerd van HyperBanner, een advertentie- annex linksysteem. Waarom? Omdat er een blote man op zijn hyperlink-button zat. Dat kon niet, vond HyperBanner: veel te expliciet. Niet dat ze wilden discrimineren, welnee, ben je mal, maarreh...

Niets is wat het is, XL, april 1997

Naar aanleiding van een Valentijns-advertentie waarin mijn naam voorkwam samen met die van iemand die ik van mijn favoriete nieuwsgroep kende, begonnen deze Jaap en ik aldaar een publieke flirt, als sloeg die advertentie werkelijk op ons. Maar spelletjes zijn gevaarlijk en verhalen hebben de neiging waar te worden, of althans: te lijken...

Allen digitaal!, De Groene Amsterdammer, 19 februari 1997

Internet staat danig in de belangstelling en zorgt regelmatig voor commatie in pers en politiek, maar politici weten eigenlijk amper waarover ze het hebben. Marjet van Zuijlen, media-deskundige voor de PvdA, publiceerde er niettemin een essaybundel over. Hoe jammer dat Van Zuijlens boek zo saai en braaf is. Het is het product van een volleerd vertrutte ambtenaar, een exemplarische bestuurlijke nota: geen onvertogen woord rolt er uit haar cursor, geen enkele opruiende uitspraak, fascinerende stellingname of originele gedachte valt er in haar boek te bekennen. Marjet van Zuijlen reageerde later pissig op de recensie.

Geweld en media, Het Parool, 10 februari 1997

Midden in de discussie over kindermoorden en mediastilte wijdde de VPRO drie uur en elf sprekers aan geweld. Een van de sprekers was ervan overtuigd dat geweld zien tot het plegen ervan leidde, of dat althans aanmoedigde, en betoonde zich voorstander van een geweldsfilter op televisie.

HelpMate, Het Parool, 28 oktober 1996

In een Amstelveens ziekenhuis is vorige week een proef met de HelpMate gestart: een robot die het verplegend personeel moet bijstaan. De ontwerper van de HelpMate is de vader van de robotica: Joe Engelberger. Hij heeft vergaande plannen voor robots; het liefst zou hij Asimovs Robbie maken.

Vieze verhalen II, Het Parool, 14 oktober 1996

Panorama kwam kortgeleden met een «dossier» over kinderporno. Daarin stond onder meer een stuk over kinderporno op het net. Niet alleen was dat artikel een schoolvoorbeeld van uiterst slechte resarch, ook liet Panorama het verschil tussen beeld en werkelijkheid geheel vervallen, door het voor te stellen alsof deze foto's gelijk stonden aan daadwerkelijk misbruik, in het hier en nu.

Prix Ars Electronica 1996, juli 1996

De Prix Ars Electronica is voor electronische kunst wat de Oscar voor films is. Sinds 1995 is er, behalve een prijs voor animatie, interfaces en electronische muziek, ook een prijs voor Internet-zaken. De jury bekeek ruim tweehonderd homepages. Ik was lid van de Web-jury en schreef het juryrapport. De belangrijkste vraag (en misvatting) bleek: wat is kunst op het net? (English only)

Bericht aan Izak, Het Parool, 20 november 1995

Internet-nieuwsgroepen worden regelmatig gezien als grote kletspartijen. Dat zijn ze natuurlijk ook, maar dat doet er niets aan af. Integendeel. Er ontstaan soms hechte gemeenschappen uit; de belangrijkste in Nederland is nl.misc.

Net Communities, Lecture Doors of Perception, 10 november 1995

At Doors of Perception (an international convention on modern technology that was held in Amsterdam) I was asked to lecture about net communities. The net, while having this lure of a bodiless society, yet craves for physicality and very often occasions actual meetings and friendships. Exploring the social dimension of a very busy Dutch newsgroup, it became obvious that such a community could easily become political when necessary. It now has, and it has turned itself against Scientology when they turned against a Dutch provider. Read all about it. (English only)

Mooie vergezichten, Het Parool, 30 oktober 1995

Economische zaken meldde vorige week dat er binnen twee jaar één miljoen Nederlanders «op Internet moeten worden aangesloten». Waarom willen ze dat eigenlijk? Wat doet de overheid zelf met Internet? Bestaat er zoiets als teledemocratie, en welke informatie kun je als burger over en bij de overheid vinden?

In de tang, Het Parool, 9 oktober 1995

Een beschrijving van de stand van zaken. Scientology wil wereldwijd van een bepaald stuk (het Fishman Affidavit) af en wil ook Nederlandse internet-gebruikers om die reden vervolgen. De kans dat ze zo'n zaak verliezen, is echter nogal groot. Maar niets doen kunnen ze zich al evenmin veroorloven... [English version]

Scientology vist achter het Net, de Groene Amsterdammer, 4 oktober 1995

Scientology jaagt overal ter wereld op een bepaald rechtbankdocument, waarin delen van hun hogere cursusmateriaal vervat zijn. Dit zg. Fishman Affidavit zwerft thans op internet, en om die reden heeft Scientology invallen gedaan bij verschillende providers en individuen. De strijd heeft zich naar Nederland verplaatst nadat Scientology op 5 september 1995 beslag liet leggen bij XS4ALL. Scientology blijkt geduchte tegenstanders gevonden te hebben in Nederland. [English version].

Techniek 88, Het Parool, 18 september 1995

Een beschrijving van Scientology's geloof en praktijken, zoals ze die toepassen in het gewone leven en op internet. Om mensen te beheersen dient men tegen ze te liegen, is hun credo. Alleen gaat dat liegen en manipuleren ze op internet minder makkelijk af. Hun slachtoffers en critici staan daar namelijk in contact met elkaar. (English version).

Botsing op de snelweg, Het Parool, 28 augustus 1995

In een Nederlandse internet-nieuwsgroep is tumult uitgebroken naar aanleiding van vermeende racistische uitlatingen. Een van de gebruikers heeft een aanklacht ingediend bij de Officier van Justitie. Hoe zit dat met censuur, discriminatie en verboden in nieuwsgroepen? Kun je iemand de toegang tot internet ontzeggen, en is dat zinnig?

Ouderschap en de wet, XL, augustus 1995

Thans gaan huwelijk en ouderschap al lang niet meer hand in hand en door technische ontwikkelingen is het bovendien mogelijk geworden een onderscheid te maken tussen sociaal, biologisch en genetisch ouderschap. De zaak wordt steeds complexer aangezien die verschillende definities daadwerkelijk op verschillende mensen van toepassing kunnen zijn. Van wie een kind nu wettelijk is bezorgt rechters derhalve hoofdbrekens en juristen volle werkdagen.

Hollywood op bijles, Het Parool, 22 mei 1995

Horror is zo'n beetje het knutselhok van de filmindustrie. Veel regisseurs hebben daar het vak geleerd en nogal wat special effects zijn in dit genre uitgevonden en groot gebracht. Wat viel er te leren op het 12e Weekend of Terror eerder deze maand?

Sublimatie, Het Parool, 24 april 1995

Het daderprofiel van pyromanen lijkt als twee druppels water op de beschrijving die in zwang is voor computer-nerds: onhandige jongens met slechtzittende lichamen. Vandaar natuurlijk ook de newsgroup alt.flame. Verdient het aanbeveling pyromanen aan te sluiten op Internet?

Management by slander, Het Parool, 27 maart 1995

De keerzijde van peptalk is roddel en achterklap. In Nederland werkt het goed om de tegenstander te associëren met kinderporno. Laatst probeerde iemand De Digitale Stad zo in een kwalijk daglicht te stellen, maar dat kwam hem vooral op hoongelach te staan.

Proto-informatisering, Het Parool, 13 maart 1995

Informatie over ziekten verschaffen, medicijngebruik bespreken, therapieën beoordelen, deelnemen aan testen: alles is nu georganiseerd op basis van een hiërarchisch model waarbij artsen onderling uitgebreid en de patiënten onderling nauwelijks communiceren. Die gedachte raakt echter achterhaald. Door Internet.

Internet, XL, februari 1995

Waarom kletskoek op IRC wel leuk is en IRL niet, en waarom snail-mail blijft liggen en e-mail nooit. Oftewel: bekentenissen van een verse Internet-verslaafde.

E-mail ex machina, Het Parool, 16 januari 1995

In de film Disclosure weet zelfs een vijfjarig meisje wat e-mail is. Maar haar pappa behandelt zijn elektronische post wel heel vreemd. Voor hem is technologie de nieuwe godheid en belooft e-mail de ultieme verlossing.

Profiel: De cyborg, de Groene Amsterdammer, 7 december 1994

Hij dacht dat hij een gewoon mens was. Hij wist niet dat gewone mensen ook cyborgs konden zijn, want niemand had hem dat verteld. Congressen, manifesten en Groene-essays gingen langs hem heen en overtuigden hem daarom niet. Een uur uit een modern leven, waarin techniek, biologie, natuur en cultuur zich tot een onontwarbare mengelmoes heben verstrikt.

Het geheime seksleven van de techniek, de Groene Amsterdammer, 20 juli 1994

De introductie van nieuwe technieken lijkt vooral te lukken wanneer er een link met seks kan worden gelegd: If it doesn't make you come, it doesn't stay. Dat Philips geen porno voor hun V2000 systeem wilde, was dan ook de doodsklap voor het systeem. Nieuwe media - van 06-lijnen, cd-roms en internet tot zoiets vaags als virtual reality - worden ogenblikkelijk op hun seksuele allure verkend. Over bitneukers, cyberseks, digitale Casanova's en technofantasieën. Inclusief die ene passage waar Francisco van Jole kwaad over werd.

De dodelijke ernst der antipoden, de Groene Amsterdammer, 18 mei 1994

De droom der rede baart monsters, vond ook Butler, en bewees dat door Erewhon te schrijven. In dat land zijn alle normen en waarden precies omgekeerd aan die van Butlers Engeland: misdaad wordt als een ziekte beschouwd, godsdienst is een waardeloze munteenheid en de techniek is tot leven gekomen. Het boek wordt als een sociale satire gezien maar is dat niet. Een verhandeling over utopie versus distopie en over de halfwaardetijd van beide.

Oude oma's, 17 januari 1994

Over de Italiaanse arts die bevruchte eitjes bij middelbare vrouwen inplant, is veel te doen geweest: zwangere oma's zouden 'onnatuurlijk' zijn. Wellicht. Maar is dat een bezwaar? En waarom eigenlijk telkens al die aandacht voor zwangerschapstechnieken? Wat is er op het krijgen van bestaande kinderen tegen?