politiek

Politiek, partijen & poppetjes

Als de dood voor concurrentie, Het Parool, 22 mei 2007

Brazilië heeft besloten dure aidsremmers te vervangen door generieke medicijnen. De producent van het gepatenteerde middel is woest en dreigt met repercussies. Patenten op medicijnen leiden tot forse winsten, tot slechte gezondheidszorg, en - ook al horen we dat verhaal steeds - niet per definitie tot betere medicijnen. Generieke middelen zijn zo slecht nog niet.

Auteursrechtenorganisaties deugen niet, Het Parool, 24 april 2007

Auteursrechtenorganisaties zijn buitengewoon nare bedrijven geworden die hun eigen klanten - de auteursrechthebbenden: schrijvers, muzikanten, regisseurs - mangelen, en die buitengewoon publieksonvriendelijk zijn. Ze staan goede distributie in de weg, ze verhinderen snelle en tijdige releases, en dan klagen ze op de koop toe dat de consument zich niet aan hun regels houdt.

Double plus good, Het Parool, 10 april 2007

De discussie over dubbele nationaliteiten is kleinburgerlijk, kortzichtig en dom. Terwijl alles internationaliseert, hameren Wilders en Marijnissen op een singuliere nationaliteit. Marijnissen geeft daar nog een rare draai aan: hij wil zulke singuliere nationaliteiten niet afdwingen, nee, mensen moeten zich daar vrijwillig aan willen conformeren. dat klinkt allemaal erg 1984.

De idiotie van dierenrechten, Het Parool, 27 maart 2007

De Berlijnse baby-ijsbeer Knut moet dood, vond een Duitse dierenbeschermer. Knut is door z'n mamma verstoten en wordt nu door een bewaker gevoed en verzorgd. Dat is niet natuurlijk en een ijsbeer onwaardig, redeneerde de dierenbeschermer; euthanasie leek hem een betere optie. Een schrikbarend argument, niet alleen om zijn griezelige invulling van het begrip 'euthanasie'.

Onbekwame arbo-artsen, Het Parool, 13 maart 2007

Arbo-artsen beginnen na kanker veel te vroeg over weer aan het werk gaan. Zodra het eerste haar weer verschijnt, gaan ze pressen. Inmiddels is echter duidelijk dat het herstel na de diagnose met mazeel minstens een jaar kost, dat staat in alle vakliteratuur. Je moet haast wel concluderen dat arbo-artsen zelf helaas vaak niet arbeidsekwaam zijn.

Misbruik in First Life, Het Parool, 27 februari 2007

Het actualiteitenprogramma Netwerk meldde geschokt dat er sprake was van 'virtueel kindermisbruik' in Second Life. het Openbaar Ministerie en de Tweede kamer sprongen er meteen bovenop. De discussie is bizar, want in Second Life lopen heus alleen volwassenen rond. En 't is raar dat iedereen zich drukker lijkt te maken over virtueel misbruik dan over echte kinderen die worden verkracht.

Pragmatische gezondheidsmoraal, Het Parool, 30 januari 2007

De grootste doorbraak in de geneeskunde blijkt een niet-medische vinding: de aanleg van riolering en waterleiding. Kennelijk hoef je niet altijd precies te weten hoe ziektes ontstaan om efficiënt te kunnen ingrijpen. Daarnaast lijkt het veel effectiever om de omgeving te veranderen dan om te trachten individuele mensen aan te spreken op hun persoonlijk gedrag.

'Wij doen niet aan bonnetjes', Het Parool, 16 januari 2007

Je zou raar staan te kijken als je bij de kassa in de winkel ineens nergens meer een bon kreeg en je boodschappen voortaan zonder controlemechanisme van je rekening worden afgeschreven. Dat is in een notedop het probleem met die verrekte stemcomputers: alle externe controles zijn weggevallen.

Je borsten als wapens, Bepster, 15 oktober 2006

De Volkskrant portretteerde in haar glossy in september de nieuwe lichting vakbondsvrouwen. Dat je bij zo’n stuk geen zuiver traditionele foto wilt, is logisch: deze vakbondsvrouwen presenteerden hun ideeën als modern, jong, vlot. Maar zo? Stuk voor stuk werden ze sexy afgebeeld. Kleren half los, nietsige jurkjes aan, veel buiken en dijen, half ontblote decolletés: alsof ze meededen in de strijd om America’s next supermodel.

De marketing van Pink Ribbon, Het Parool, 17 oktober 2006

Fabrikanten hebben zich met verve gestort op de ondersteuning van de Pink Ribbon campagne. Er zijn roze M&M's te koop, er is een Pink Ribbon Barbie, KPN komt met de Ladyphone. Wat maakt borstkanker zo'n populair liefdadigheidsdoel? En heeft al die commerciële liefdadigheid nog neveneffecten?

Werk in de wilgen, Bepster, 22 september 2006

Tot hun twintigste gaan mannen en vrouwen keurig gelijk op qua economische zelfstandigheid, daarna gaan mannen in dezelfde lijn pijlsnel omhoog. Mannen hebben geen partner nodig om financieel overeind te blijven. Bij vrouwen dondert de boel in elkaar rond hun zevenentwintigste, als een krappe 70% financieel op eigen benen staat. Het komt door de kinderen.

De leugens na 9/11, Het Parool, 19 september 2006

Steeds meer mensen geloven in de gedachte dat Amerika een oogje toekneep toen de aanval op WTC plaats vond, of er zelfs de hand in had. Maar Hanlon's razor lijkt veel te verklaren: moedwil hoeft niet te worden ingeroepen als incompetentie voldoende verklaring biedt. En waarom veroorzaken de bewezen leugens van Bush van na 9/11 niet meer commotie?

Tussen Jiskefet en Murphy, Het Parool, 11 juli 2006

Overheidsinstanties zijn soms slordig met meldingen, brieven en dergelijke. En ze worden steeds meer een onneembaar bastion, afgeschermd als ze zijn door call-centers. Maar kwijtgeraakte meldingen hebben voor individuen vaak grote gevolgen.

Opsporing verzocht, Het Parool, 6 maart 2006

Geregeld belanden mensen ten onrechte in de beklaagdenbank: hun gegevens 'bewezen' dat ze verdacht waren. Deze mensen zijn niet alleen slachtoffers van een paranoïde overheid. Ze zijn eerst en vooral slachtoffers van onze moderne gegevenshuishouding, van de gedachte dat je door een aantal kruisverbanden tussen allerlei bestanden te leggen, vanzelf de 'goeden' en de 'kwaden' kunt sorteren.

Nachtmerries aan de macht II, Het Parool, 7 februari 2006

Sinds 9/11 wordt de wereld verscheurd door een moslimfanaat zonder leger maar met een groeiende aanhang en een wedergeboren Christen, die de wereld angst aanpraat en oorlog voert. Beiden zien alles in het licht van een wereldomspannende strijd tussen Goed en Kwaad, tussen Licht en Donker, tussen God of Allah en de Satan. In fundamentalisme ontlopen die twee elkaar niet veel, en hoewel ze beiden een voortbrengsel van de Verlichting zijn, is dat bepaald niet in de zin die Voltaire voor ogen stond.

Privacy is dood, leve het terrorisme!, de Volkskrant, 28 januari 2006

We leven tegenwoordig onder het preventieparadigma. De gedachte dat iets of iemand in de toekomst mogelijkerwijs een terreurdaad kan uitvoeren, volstaat om nu al drastische tegenmaatregelen te nemen. We nemen derhalve maatregelen die in elk ander tijdsbestek als draconisch zouden worden bestempeld, en ze volgen elkaar in rap tempo op. De vraag of zulke maatregelen nog proportioneel zijn, of ze uitvoerbaar en effectief zijn, hoeveel macht de overheid zich ermee verwerft en of er nog enige controle mogelijk is hoe zorgvuldig ze worden uitgevoerd, lijkt niet relevant meer te zijn.

Nachtmerries aan de macht I, Het Parool, 12 januari 2006

De opkomst van het fundamentalisme in de Arabische landen loopt niet alleen synchroon met de opkomst van extreem conservatieve politiek in het Westen; die laatsten gebben de eersten gesteund en in het zadel geholpen. Al Qa'ida is door Amerika geschapen, zo laat de Britse documentaire-serie The power of nightmares zien.

Het zal mijn tijd wel duren?, Het Parool, 10 januari 2006

Er zijn een handvol Bijzonder Grote Kwesties - de oliekwestie, de opwarming van de aarde, de afkalving van de democratie - die amper aandacht krijgen. We maken ons druk om de hondenpoep op straat terwijl de wereld onder vuil begraven dreigt te worden. Zal het onze tijd inderdaad wel duren? Al was dat zo: het getuigt van grenzeloos egoïsme te denken dat de zondvloed na ons wel mag losbarsten.

Het sofi-nummer maakt promotie, Het Parool, 13 december 2005

Komend jaar krijgen alle Nederlanders een Burger Service Nummer, het BSN, waarmee de burger zich in alle commmunicatie met de overheid identificeren moet. Daarvoor wordt het bestaande sofi-nummer gebruikt. Nu al lonken derden naar het BSN en bepleiten ze dat ook zij het mogen gebruiken, ook al mag dat binnen de bestaande privacy-wetgeving absoluut niet.

Illegalen klagen niet, Het Parool, 29 november 2005

Waarom zijn we eigenlijk zo gebeten op illegalen? Zijn ze geen schoolvoorbeeld van wat het kabinet voorstaat? Ze zijn één en al eigen verantwoordelijkheid en eigen initiatief, ze doen hun uiterste best hun positie te verbeteren, ze regelen al hun zaakjes zelf, ze werken hard en zijn betrouwbaar, ze zijn de steun en toeverlaat van veel gezinnen. Ze zijn van niemand afhankelijk, behalve van onze goedgunstigheid.

Adequaat, Het Parool, 15 november 2005

Het parlement accepteert zonder morren leugens en halve waarheden, politici achtten het 'heel goed' als burgers zo paranoia zijn dat mede-treinreizigers worden opgepakt en met een zak over het hoofd afgevoerd. Balkenende, het kabinet, ja half Nederland eist onderwijl excuses van 'de' moslims over god en van alles. Excuses voor Van Gogh. Excuses voor 9/11. Excuses voor Al Qai'da.

Magistrale fouten, Het Parool, 20 september 2005

Het Openbaar Ministerie heeft zich teveel tot 'crime fighter' ontwikkeld, is de verklaring die wordt aangevoerd voor een aantal magistrale blunders. Die verklaring is echter vals: het OM heeft in een aantal gevallen willens en wetens ontlastende feiten achter gehouden. Het ging hen er kennelijk niet om de zaak op te lossen; iemand veroordeeld krijgen was belangrijker. Voor het OM is dat een halsmisdaad.

Pingpongen met patiëntengegevens, Het Parool, 6 september 2005

Onze patiëntengegevens zijn niet veilig opgeslagen, bewees ik eerder die week. Iedereen laat de ziekenhuizen in de steek bij de invoering van het EPD, ook de overheid, die paal en perk stelt aan het geld dat ziekenhuizen mogen uittrekken voor hun automatisering. Hoe huisartsen de zaak moeten aanpakken, is helemaal een raadsel. Die hebben immers geen automatiseringsafdeling achter zich staan, geen systeembeheerder die hun computer up-to-date en virusvrij houdt, geen hoofd ICT dat helpt om de beveiliging te regelen.

Het medisch geheim gehackt, de Volkskrant, 3 september 2005 (pdf)

Om de veiligheid van elektronische patiëntendossiers te controleren, heb ik - in overleg en met toestemming - de computersystemen van twee ziekenhuizen laten testen. Dat liep niet zo goed af: we hadden plotseling de beschikking over ruim 1,2 miljoen patiëntendossiers. In de Volkskrant van 3 september schreef ik daarover een paginagroot artikel. De test was onderdeel van mijn nieuwe boek Medische geheimen, dat op 5 september 2006 verscheen.

We kunnen het zelf veel beter, Het Parool, 23 augustus 2005

Met Sail vreesde iedereen een aanslag van terroristen in Amsterdam. Dat is een denkfout. Terroristen zijn ten eerste niet gek, er is met zo'n evenement te veel politie op de been, en ten tweede: ze wilen de dagelijkse orde verstoren, niets minder. Maar met al onze angst en al onze maatregelen doen we inmiddels eigenhandig het werk dat we h'de' terroristen in de schoenen schuiven.

Slotgracht, Het Parool, 28 juni 2005

De bewaarplicht die de Europese Commissie wi verplichten - alle telecommunicatie-gegevens van alle 450 miljoen Europeanen zouden moeten worden bewaard - is een ongeëvenaarde inbreuk op ieders burgerrechten. 'Wie niets misdaan heeft, heeft ook niets te vrezen,' zeggen de plannenmakers. Maar wie niets misdaan heeft, hoeft toch ook niet in de gaten gehouden te worden?

Vastgepind, of vlinderen, Het Parool, 14 juni 2005

Waarom pinnen we mensen toch steeds zo vast op hun groep? Vrouwen moeten de politiek redden (zeggen mannen die er zelf geen klap aan doen ), Marokkanen moeten Arabische muziek maken. Spaink betrapt zichzelf op een vooroordeel.

Aan het werk! Champagne!, Het Parool, 3 mei 2005

Na zeventien jaar ga ik de WAO uit, ik begin een eigen bedrijfje. Pas toen die beslissing genomen was, voelde ik hoezeer het labe; 'uitkeringstrekker' altijd op me had gedrukt. Altijd de angst om uit de wao gegooid te worden. Je bent een speelbal van de politiek die je ziekte al dan niet toestaat, en soms vrij grillig oordeelt of je tenminste voor de ergste financiële repercussies bewaard mag worden.

Pierewaaiers en profiteurs, Het Parool, 19 april 2005

Hoogervorst, minister van WVC, acht het onverantwoord dat mensen die ongezond leven ongelimiteerd gebruik kunnen maken van de zorg. 'Ik vind dat je het niet kunt maken om er maar gewoon op los te leven. Als je dan vervolgens ziek wordt, kun je niet verwachten dat je ongebreideld van onze gezondheidszorg gebruik kunt maken.' De minister dacht aan hogere premies voor 'eroploslevers'.

Schietstoel naar het paradijs?, Het Parool, 3 april 2005

Paus Wojtyla is dood en de katholieken zijn droef. Dat laatste bevreemdt me, het pausschap is immers een schietstoel naar de hemel, en het is zelfzuchtig de man hier op aarde te willen houden. Maar als ongelovige vind ik dat Wojtyla mag branden in de hel.

Keuzemenu, Het Parool, 25 februari 2005

Allerlei overheidsinstanties die met burgers moeten praten, kun je tegenwoordig alleen maar via telefonische keuzemenu's bereiken. Wat een tijd wordt er niet verspild met zulke landelijke informatienummers! Er worden vooral vragen en belverzoeken heen en weer geschoven, er worden amper antwoorden geproduceerd.

Rechtstaat, Het Parool, 11 februari 2005

Op verzoek van de gemeente Amsterdam schreef socioloog Herman Vuijsje een lesboek voor multiculturele scholen, bedoeld om de rechtszaak toe te lichten tegen de verdachte van de moord op Theo van Gogh. Het idee om scholieren de beginselen van de grondwet en de rechtstaat bij te brengen, is prachtig. Jammer alleen dat de boekjes uitsluitend bedoeld zijn voor multiculturele scholen.

Ondeelbaar dood, Het Parool, 25 januari 2005

Het kabinet overwoog toestemming voor orgaandonatie standaard te maken: behalve als iemand bij leven 'nee' zegt, zouden diens organen na overlijden mogen worden hergebruikt. Het plan sneuvelde op de tekentafel, zodat we bij het oude systeem blijven: alleen een jawoord telt, en je nabestaanden mogen je instemming opzij schuiven.

Dan maar de lucht in!, Het Parool, 11 januari 2005

Amerika houdt in Guantánamo Bay al dik drie jaar ettelijke honderden mensen vast zonder enige vorm van proces. Ze worden verdacht van terrorisme. Die verdenking volstaat kennelijk om hen van hun meest elementaire rechten te beroven en rechtstatelijke principes opzij te schuiven.

Welkom in de Europese Unie, Het Parool, 28 december 2004

Alleen al om tactische redenen is de Turkse toetreding tot de Europese Unie w enselijk. Een islamitisch lid helpt om het groeiende wantrouwen tussen Westerse en islamitische landen te slechten: binnen de NAVO vervult Turkije ook een brugfunctie. Als het om mensenrechten gaat: Spanje schendt die ook geregeld, en daar heeft de EU geen probleem mee. Daarnaast kan de EU wel vers bloed gebruiken.

Excuus-Truus en Alibi-Ali, Het Parool, 14 december 2004

Hirsi Ali zegt op te komen voor de emancipatie van moslima's in Nederland. Maar voor iemand die zich voortrekker waant, heeft ze opmerkelijk weinig aanhang. Haar grootste fans bevinden zich in groepen die zich zelden op feministische sentimenten laten betrappen.

Gedraag je, allemaal!, 16 november 2004

Te zien hoe Van Gogh nu op een voetstuk wordt geheven verrast me. En het verzoek aan 'de' moslimgemeenschap om zich alsjeblieft te distantiëren van die moord, acht ik ronduit onbeschoft.

Fundamentalisten, Het Parool, 2 november 2004

De leus van Bush - 'God is on our side' - verraadt meer dan een denksysteem van wij en zij: hij is ten diepste religieus. Bush ontwikkelt zich evenzeer tot een fundamentalist als de mensen die hij zegt te bestrijden.

Wie stemt voor Diebold?, Het Parool, 19 oktober 2004

De stemmachines die bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen worden gebruikt, kennen meestal geen 'paper trail'. Dat maakt zulke machines fraudegevoelig. Is het verstandig om iets dat zo nbelangrijk is als verkiezingen zonder controle uit te voeren?

Glasvezeldromen, Het Parool, 9 september 2004

Steden willen plots allemaal - onder luid geluich van KPN - investeren in glasvezelnetwerken. Die zouden de toekomst hebben. Maar er is een veel goedkopere en flexibeler oplossing: WiMax, de opvolger van WiFi.

Subtiele censuur, Het Parool, 24 augustus 2004

Soms kun je makkelijk vaststellen dat een land vrijheid van meningsuiting ontbeert: als kranten worden gedwarsboomd, er forse represailles op kritiek staan en televisiezenders niet onafhankelijk zijn, is het foute boel. Zo eenduidig liggen de zaken zelden, zeker niet op internet. Over nieuwe vormen van censuur.

Online racisme; de remedie is erger dan de kwaal, Netkwesties, 7 juli 2004

Veel instanties en overheden pleiten voor het aan banden leggen van hate speech op het internet. Anderen twijfelen of dat zin heeft: dan gaan de haatzaaiers immers gewoon ondergronds door. Daarnaast treffen zulke goedbedoelde maatregelen ook altijd derden. En over hoeveel materiaal hebben we het nu eigenlijk? Verslag van twee OVSE conferenties.

Racisme en antisemitisme censureren?, Het Parool, 29 juni 2004

Op een internationale conferentie over haatspraak op internet pleitten veel mensen voor regulering. Hoe dat dan moest wisten ze niet, noch gaven ze er veel om dat zulke maatregelen meestal heel anders uitpakken dan bedoeld. Voorts houden zulke pleiters er vaak een nogal vreemd mensbeeld op na.

Best wel belachelijk, Het Parool, 15 mei 2004

Waarop stemmen we eigenlijk, als we stemmen bij de Europese verkiezingen? Voor het Europees parlement. Maar dat heeft nauwelijks macht, alle macht ligt bij de Europese Commissie, die het parlement geregeld buitenspel zet. Juist omdat Europa 'best wel belangrijk' is, zou het parlement meer macht moeten hebben.

Leve het getob en gepieker, Het Parool, 4 mei 2004

Haruki Murakami interviewde slachtoffers van de sarin-aanval in Tokyo en leden van de sekte Aum Shinrikyo. De vragen waarmee beide groepen mensen tbben, zijn - opmerkelijk genoeg - heel vergelijkbaar. Het verschil tussen sektariërs en slachtoffers zit 'm vooral in de antwoorden die ze hebben.

De klant is geen koning - ook niet als-ie ziek is, Het Parool, 20 april 2004

Wij moeten consument in de zorg worden, stellen allerlei overheidsadviesraden. De sterke nadruk die in deze gedachtengang wordt gelegd op geld als machtsmiddel en op de inkoopmacht van consumenten, baart me zorgen. Want consumenten hebben vooral negatieve macht en de gedachte dat patienten keuzevrijheid hebben, is licht idioot.

Pak de prelaten, Het Parool, 6 april 2004

De linkse mensen die eerder de katholieken op de korrel namen, maken zich nu boos op degenen die kritiek hebben op de islam, schreef Joost Zwagerman. Maar Nederlanders zeggen zelden inhoudelijk iets scherps over de islam, daarvoor kennen ze hem te slecht. Wa wel vaak gebeurt is dat individuele gelovigen als 'achterlijk' worden afgedaan, en dat nu is een heel ander soort houding dan we in de jaren zestig hadden.

Moslims en waarden & normen, Het Parool, 23 maart 2004

Marokkanen worden in Nderland met vooroordelen bejegend, we vertrouwen 'ze' niet echt. De AIVD stelde recent dat juist zulk wantrouwen hun gevoel van uitsluiting voedt en daarmee een factor wordt in de radicalisering die we zo vrezen. Nederlanders zijn daarmee medeverantwoordelijk voor die radicalisering.

Macht en moraal, Het Parool, 9 maart 2004

Minister Donner suggereert dat voor het bestrijden van criminaliteit zowat alles moet wijken, inclusief de rechten van burgers. Maar wat of wie wil je nu eigenlijk beschermen? De slang bijt in zijn eigen staart: om gewone burgers tegen criminaliteit en terrorisme te beschermen, worden de rechten van diezelfde burgers aangetast

endagsvliegen, Het Parool, 27 januari 2004

Toen de SP'er Lazrak uit zijn partij stapte maar zijn kamerzetel wilde houden, nam Tweedekamer-voorzitter Weisglas hem dat kwalijk. Maar er worden geen partijzetels gekozen doch mensen, en dat zou juist Weisglas moeten weten.

Vraaggesprek, Het Parool, 13 januari 2004

In een interview over de verhoogde tarieven voor de thuiszorg deelt Balkenende de ene na de andere steek onder water uit. Vragensteller Ferry Mingele deed leuk mee. Maar thuiszorg is geen luxe, en niemand wil weten dat er al teveel mensen zijn die voor dagelijkse beslommeringen zoals eten, wassen en aankleden, volledig afhankelijk van buren en familie.

Requiem voor een garage, Het Parool, 16 december 2003

De garage tegenover me werd gesloopt, om ruimte te maken voor koopflats die werden neergezet na een dubieuze aanpassing van het bestemmingsplan. Zonde, want die garage zorgde niet alleen voor veel vertier maar ook voor sociale cohesie in de buurt. En wat deed die man in pak daar?

De eigenrichting van het MDI, Netkwesties, 31 december 2003

Nu het stof wat is opgetrokken - na een publieke ruzie in Het Parool tussen Meldpunt Discriminatie Internet (MDI) en Maroc.nl, twee artikelen in Netkwesties, een stroom reacties in allerlei webfora en nadat het MDI eindelijk recente jaarverslagen online heeft gezet - is het mogelijk een balans op te maken van de werkwijze van het MDI en zijn voorman Ronald Eissens. Op minstens vier punten zijn er fundamentele kanttekeningen te plaatsen: ondoorzichtigheid, liegen over cijfers, onzorgvuldig bestuur en overijverige interpretatie van de wet.

"Een vieze modderpoel": Ronald Eissens en het MDI, Netkwesties, 27 november 2003

Een paar weken geleden stuitte ik op een ingezonden brief in Het Parool waarin bestuurslid Dick Sipkes van Maroc.nl zich beklaagde over de werkwijze van het Meldpunt Discriminatie Internet (MDI). Dat verhaal kwam me bekend voor. Het leek als twee druppels water op wat Indymedia eerder was overkomen. Een speurtocht naar de werkwijze van het MDI.

De man die geen das wou zijn, Het Parool, 18 november 2003

Freimut Duve, oprichter en vertegenwoordiger van het bureau Freedom of the Media van de OVSE, nam afscheid na twee ambtstermijnen en deed een ronde door Europa om overal verantwoording af te leggen. Eerbetoon aan een man die geen das wilde zijn.

De machowereld van Financiën, Het Parool, 21 oktober 2003

CDA-staatssecretaris Joop Wijn kondigt aan dat alleenstaanden meer belasting moeten gaan betalen, ten gunste van gezinnen. Het gaat hem om het steunen van een specifieke leefvorm. De belastingen moeten 'aansluiten bij de belevingswereld van de mensen'. In zijn betoog klinkt het oude kostwinnersmodel sterk door.

Privacy poedels, Het Parool, 7 oktober 2003

"Als je toch niks te verbergen hebt...?" zeggen mensen vaak. Nu heb ik niks te verbergen, of nu ja, een paar dingen uiteraard, maar ik wil liever enige zeggenschap houden over wie wat van mij weet. Er worden steeds meer gegevens bewaard, voor derden opvraagbaar gemaakt of doorverkocht.

Wordt uw provider ook rechter?, Het Parool, 23 september 2003

Wat moet een provider doen als er klachten binnenkomen over materiaal dat klanten on-line hebben gezet? Moet een provider dat materiaal verwijderen, en zo ja onder welke condities? Is hij verplicht de gegevens van de klant in kwestie aan de klager te geven? Is een provider wel in staat om te beoordelen of zulk materiaal in strijd met de wet is?

Een rechtszaak van acht jaar, Het Parool, 9 september 2003

Het oordeel dat het hof velt in de derde ronde van de rechtszaak die Scientology tegen mij en mijn provider heeft aangespannen, is opmerkelijk hard. Het hof zegt nog net niet dat ze een criminele organisatie vormen, maar het scheelt weinig. Hebben instanties als de Lafayette school en Narconon nog wel bestaansrecht? Beiden zijn takken van Scientology.

Gratis lunch, Het Parool, 26 augustus 2003

'We moeten niet denken dat we in Nederland gratis een vliegveld kunnen hebben,' zei de staatssecretaris. De discussie gaat echter niet over de risico's of kosten van het luchtverkeer, maar over wetsovertredende geluidsoverlast, over geschonden afspraken, over bedrog en valse voorlichting, en uiteindelijk over de vraag of Schiphol geen staat binnen de staat is geworden.

Het nieuwe gezicht van overheidscensuur, de Volkskrant, 13 juni 2003

Op 13 en 14 juni organiseerde de OVSE een conferentie over internet en vrijheid van de media. Ter inleiding schreven we dit artikel, dat vooral aandacht vraagt voor het veranderende gezicht van censuur in de nieuwe media.

From quill to cursor. Freedom of the media in the digital era. OSCE 2003.

The follow-up to the first OSCE article. The book contains the papers presented at the preparatory Vienna workshop, held in November 2003, and serves (amongs others) as an introduction for the OSCE's Amsterdam, June 2003 conference. My lengthy introduction delineates developments in internet censorship. One fundamental change compared with older forms of censorship is that nowadays it is not only states engaging in it, but also companies.">

Trias politica, Het Parool, 27 mei 2003

Hoofdcommissaris Jelle Kuiper heeft een lumineus idee: Alleen zaken waar gevangenisstraf dreigt, zouden nog voor de rechter moeten worden gebracht. De rest kan de politie best zelf afhandelen. Met een dergelijke adminstratieve afhandeling van overtredingen en strafbare zaken vervalt bijna elke controle op de politie zelf.

Prikkels, Het Parool, 13 mei 2003

Het kabinet bereidt bezuinigingen ter waarde van 16,5 miljard voor. Een van de besparingsmethodes: uitkeringsgerechtigden 'prikkelen' om weer aan het werk te gaan. Die formulering legt het probleem bij de uitkeringsgerechtigden: alsof zij te lui zijn, in plaats van de banen te schaars. Overal vallen massa-ontslagen en de aanstaande regering meent dat werklozen moeten worden geprikkeld om aan een baan te raken?

Waarom bibbert Bush?, Het Parool, 15 april 2003

Bush gaf een halve oorlogsverklaring aan Syrië af en eiste dat "Syrië gewoon achter ons moet staan". Met welk recht vergt Bush dat? Wat is er in de afgelopen maanden in hemelsnaam gebeurd met ons concept van soevereine naties? Hoe kan een land überhaupt geloven dat alle gewelddadige tegenstand kan worden uitgeroeid?

Newspeak revisited, gesproken column, 9 april 2003

Begin april organiseerde de SP een viertal avonden over de oorlog in Irak. Hoofdgast was Scott Ritter, voormalig VN-wapeninpsecteur die in 1998 ontslag nam omdat Amerika naar zijn mening de inspecties saboteerde. Ik las een van die avonden een gesproken column voor over de berichtgeving over de oorlog in Irak.

Oorlog in een kruitvat, Het Parool, 18 maart 2003

De oorlog in Irak kan elk moment beginnen. Bush gaat oorlog voeren in een kruitvat. Bin Laden wrijft onderwijl in zijn handen. Hij hoeft de haat waarop fundamentalisten tieren, niet meer zelf te zaaien: hij kan kalmpjes oogsten.

Lijden als schaamlap, Het Parool, 18 februari 2003

Het lijden van de Irakeze bevolking wordt gebruikt als belangrijk argument om het land binnen te vallen, Hoe serieus kun je dat motief nemen als het van dezelfde landen komt die de man jarenlang hebben gesteund?

Tolerantie aan de Nijl, Het Parool, 4 februari 2003

Terwijl hier het hoofddoekjesdebat voortwoedde, zat ik in Egypte. Een absolute aanrader voor iedere geboren en getogen Nederlander die z'n zegje over islam en integratie wil doen, en een forse aantasting van hier vigerende vooroordelen.

Hofnar in de isoleer, Het Parool, 24 december 2002

We doen allemaal alsof een rationeel debat voeren uitmaakt, maar voor wellicht de meeste mensen is hun stem gebaseerd op heel andere dingen. Op hoe iemand uit zijn ogen kijkt. Hoe hij erbij zit in een debat. Of zijn vrouw nog leeft. Of op angst dat ze je een bejaardentehuis uit flikkeren als je niet op 'hun' partij stemt.

Jahjahs tegenstanders, Het Parool, 12 december 2002

Een aantal Nederlandse politieke partijen - CDA, VVD, LPF - willen de Arabisch-Europese Liga op de lijst van terroristische organisaties stellen. Op grond waarvan eigenlijk? En welk effect zal dat hebben?

Alle bronnen vrijgeven, Het Parool, 26 november 2002

GroenLinks stelde vorige week voor om, waar mogelijk, als overheid over te stappen op open source software. Die is vaak goedkoper, beter onderhoudbaar en bovendien: als overheid heb je geen monopolies te helpen formeren, zoals Microsoft doet.

Kip aan het kruis, Het Parool, 12 november 2002

Chris Korda, oprichter van de Amerikaanse Church of Euthanasia, zou als dj optreden in Paradiso. De fractievorozitter van het CDA in Amsterdam, Hans Res, wilde daar een stokje voorsteken: de kerk zou een gevaar voor de openbare orde opleveren.

De rechter heeft griep, Het Parool, 29 oktober 2002

Het nieuwe Europese recht geeft rechters minder en minder mogelijkheden om uitleveringsverzoeken te toetsen. Ook in geval er grote aarzelingen bestaan over de validiteit van zo'n verzoek, vindt uitlevering plaats. Neem nu Juanra.

Vreemdelingen in de achtertuin, Het Parool, 15 oktober 2002

De integratie tussen oudgedienden en nieuwkomers loopt niet altijd van een leien dakje. Verse asielzoekers moeten inburgeren (en willen dat vaak ook graag). Maar ook de oorspronkelijke bewoners moeten zich wat aanpassen. Dat gaat soms gepaard met roddel en achterklap.

Opdracht van Hogerhand, Het Parool, 1 oktober 2002

Overal langs de Nederlandse kust verschijnen vreemde patrouilles: roodgeklede soldaten die stellingen opwerpen. Er is een nieuw leger in Nederland opgestaan, «Hogerhand», dat op een heel bijzondere werkwijze kan bogen. Hun doel? Nederland beschermen. Tegen wie? Amerika!

Ziek bestuur, 20 augustus 2002

De Multiple Sclerose Vereniging Nederland (MSVN) stuurde haar leden in juli dit jaar een wel zeer bedrieglijke brief: omdat de vereniging wilde 'professionaliseren' en de communicatie met haar leden en relaties wilde verbeteren, moesten zowel het blad als de website sneuvelen. Relaas van een web van leugens.

Freedom of the Internet - Our New Challenge (with Christiane Hardy), OSCE Yearbook 2001-2002 (or get it in .pfd)

The title is a bit daft, then again: the paper has some weight and status. It was written for the Organization for Security and Co-operation in Europe, the OSCE. One of their tasks is monitoring freedom of the media (they have a mandate to warn and intervene); they haven't really formulated their thoughts about fredom of the media and the internet yet. This is one of their steps in doing so. This article made them decide to organise a conference on the subject.

Mijn schoonmaker is accountant, Het Parool, 6 augustus 2002

De eis dat je een vaste baan moet hebben wil je een parter uit een ver land laten overkomen, heeft vreemde consequenties. Onder meer dat mensen soms werk moeten aannemen dat ver beneden hun niveau ligt. Zo ook mijn schoonmaker: hij is van origine accountant.

Circus op het bordes, Het Parool, 23 juli 2002

Gisteren is het nieuwe kabinet aangetreden. Een mooi stel, maar niet heus: ik kan ze werkelijk niet serieus nemen. En nee, dat geldt niet alléén het LPF-smaldeel.

Verwarring der machten, 9 juli 2002

De Tweede Kamer is begonnen met haar onderzoek naar de bouwfraude. Allerlei betrokkenen worden gehoord. Maar waarom onder ede? Niemand is immers verplicht tegen zichzelf te getuigen. Het gaat daarnaast om tal van strafbare zaken. Rijdt de Tweede Kamer het Openbaar Ministerie zo niet in de wielen?

Strafklacht als trend, Het Parool, 28 mei 2002

Het is tegenwordig mode om bij een politiek of maatschappelijk meningsverschil je tegenstander aan te geven bij het Openbaar Ministerie, in een poging hem buiten spel te zetten. Strafklachten indienen is echter geen alternatief voor een debat. Ze verstommen het slechts.

Dolkstoot in de rug, Het Parool, 7 mei 2002

Gisteren werd Fortuyn vermoord: een chocquerende daad. Als je vreest dat Fortuyn de democratie om zeep helpt, heb je met democratische middelen terug te vechten, niet met het volstrekt totalitaire instrument van de kogel. Nederland wordt, middels dit geweld, helaas ppgenomen in de kring van andere 'volwassen'landen.

Jam en zelfmoord, Het Parool, 23 april 2002

Hulp bij zelfmoord is strafbaar. Dat leidt soms tot rare situaties: je mag wel een potje jam openmaken voor een verlamde vrouw die een boterham wil, maar als ze die jam wil gebruiken voor bij haar dodelijke pillen, mag het niet. Zijn er eigenlijk goede redenen om hulp bij zelfdoding strafbaar te blijven stellen, aangezien zelfmoord plegen zélf niet crimineel is?

Hannah versus Anne, Het Parool, 9 april 2002

Mijn vorige stukje over Anne veroorzaakte lichte onrust. Meende ik dan soms dat Anne - of de familie Frank - iets verweten kon worden? Dat doet helemaal niet ter zake, dat is nu juist de crux: men hoeft niet onschuldig te zijn vooraleer het een schande is dat men wordt vermoord. Het hameren op Anne's onschuld is overbodig: alsof haar lot betere andere oorlogsslachtoffers had kunnen treffen.

Angstig in het Achterhuis, Het Parool, 26 maart 2002

Anne Franks lot was vreselijk, maar waarom moet Anne zowat vereerd worden? Is de crux niet dat alle joodse mensen, meisjes of niet, schrijfster in de dop of niet, moesten worden vernietigd? En daarbij bezwaart het me dat in de familie Frank een zekere mate van passiviteit wordt vereerd, terwijl wie zich wel verzet hebben, vaak zijn vergeten.

Breekbaar Nederland, Het Parool, 12 februari 2002

Leefbaar Nederland ontdeed zich dit weekend van zijn lijsttrekker Fortuyn, zeer tot mijn opluchting. Spaink vertelt wat ze op Fortuyn tegen heeft: veel opportunisme, veel kroegjool, en bovenal: de man roept sentimenten op die niemand, ook hij niet, later zal kunnen beheersen. (Dat laatste bleek later helaas op zeer pijnlijke wijze.)

Operatie Huwelijk, Het Parool, 2 februari 2002

Vandaag trouwen Willem-Alexander en Maximá. Voor «Operatie Huwelijk» hebben de inlichtingendiensten vijftigduizend mensen uitgebreid gescreend, waaronder iedereen die in het gebied woont, werkt of anderszins actief is. Hun pasfoto is gekopieerd, hun antecendenten zijn nagetrokken. Wat gebeurt er met die database als Willem beilig is getrouwd? En blijven al die camera's die deze weken in de binnenstad zijn aangebracht?

Uitgeleverd, Het Parool, 29 januari 2002

Kort voordat het huwelijk op de Dam plaats zal vinden, deed een ME-team een inval in krankersbolwerk Vrankrijk. Er zou zich daar iemand van de ETA schuilhouden. De bewijzen waren wel erg mager. Vanwar dat enthousiasme van de Nederlandse politie om in te grijpen?

Help, de zuster verdwijnt!, Het Parool, 15 januari 2002

De wachtttijden in ziekenhuizen lopen vooral op door een tekort aan verplegend personeel: er zijn wel bedden, maar geen handen aan het bed. Deels hoopt de regering dat tekort op te vangen door herintreding te stimuleren. Maar ondertussen worden er verpleegopleidingen gesloten wegens gebrek aan belangstelling.

Machteloosheid in tien talen, Het Parool, 18 december 2001

Om de politiek weer bij de burger te brengen, moeten we willicht naar een gedeeld districtenstelsel, opperden enkele politieke partijen deze week. Ik denk dat het probleem elders ligt: hogerop, in Europa. De nationale politiek wordt steeds machtelozer en het Europees Parlement heeft geen macht. Politiek wordt steeds meer iets waarnaar je, in macheloze woede en in tien talen zwijgend, naar kunt kijken.

Fundustry, Het Parool, 20 november 2001

Nadat de vijfde xtc-dode in een jaar viel, wilde de politiek xtc-tests op feesten afschaffen en overwoog de burgemeester van Zaandam sluiting van de feestzaal. Een dialoog over dramatische en radikale conclusies tussen een skepticus en een gelovige.

Veiligheid is ondeelbaar, Het Parool, 25 september 2001

Na de aanslag op het World Trade Center zijn de verhoudingen in rap tempo verhard. Ineens gaat het om «wij» tegen «zij» en wordt fundamentalisme eenzijdig bij de islam gelegd, met een air alsof het christendom brandschoon is. De roep om wraak klinkt op. Maar «onze» veiligheid is afhankelijk van «hun» veiligheid...

«Beste drugsbaronnen...», Het Parool, 11 september 2001

Open brief aan de drugsbaronnen. De Nederlandse regering heeft, op bevel van de EU, poppers verboden (je kunt er, menen ze, bloedarmoede van krijgen als je vaker dan twintig keer per dag snuift). Dat verbod is hét recept voor grote winst, vervuilde drugs en wat meer. Spaink tracht een dealtje met de drugsbaronnen te sluiten.

Rotte rituelen, Het Parool, 31 juli 2001

Na de rellen rond de Eurotop in Genua zijn er harde woorden gesproken over de actievorders daar. Het rare is: alle kritiek op hen feitelijk gezien nog sterker van toepassing op de Eurotop zelf: niet democratisch, volstrekt geritualiseerd, een demonstratie van macht in plaats van inhoud, een schijnvertoning met «bullying tactics».

Brave burgers, brááf..., Het Parool, 5 juni 2001

Wat is er in hemelsnaam aan de hand, de laatste paar jaar? Vrijwel wekelijks staat er een plan in de krant om de bevoegdheden van politie en justitie te vergroten, worden er voorstellen gedaan om de rechtszekerheid en de privacy van burgers te ondermijnen. Als je al die plannen optelt, schrik je je rot.

Quod licet Iovi, Het Parool, 15 mei 2001

Imam El-Moumni wordt aangevallen vanwege zijn opmerkingen over homoseksualiteit, alsof er geen Nederlandse fundamentalisten zijn die even domme uitspraken doen. Heeft het zin - en is het aanbevelenswaard - om mensen die zulke dingen zeggen voor de rechter te slepen? Volgens mij niet. Sterker: iedereen moet het mogen zeggen, niet alleen religieuzen.

Niets vragen, hier wordt getapt, Het Parool, 2 mei 2001

Zolang het gaat om misdaadbestrijding vindt iedereen alles best, inclusief het inleveren van privacy. Maar hoe efficiënt zijn taps nu eigenlijk? Dat weet niemand. Er zit namelijk geen enkele controle op taps. Toch maakt Nederland zich op om massaal internettaps te beginnen.

Automatische luistervinken, Het Parool, 18 april 2001

Zojuist is de internet-tapwet van kracht geworden. Alle gegevens die een gebruiker genereert, kunnen desgewenst aan Justitie worden doorgesluisd. Deskundigen vrezen een stortvloed aan taps.

Dubbele helix, Het Parool, 19 februari 2001

Ik vertrouw het hameren op DNA-banken niet. Zulke middelen in handen van de overheid dragen een inherent risico van misbruik in zich. Bovendien zal een beetje georganiseerde crimineel in mum van tijd DNA-dwaalsporen weten te verzinnen. En daarbij: stijgt de misdaad nu wel zo enorm, zoals politici menen?

Nachtmerrie te Lech, Het Parool, 5 februari 2001

Polyloog naar aanleiding van het aanstaande huwelijk tussen Willem-Alexander en Maximá Zorreguita, op grond van meningen van de afgelopen week. Oftewel: waar Beatrix 's nachts van nachtmerriet.

Knarkund, Het Parool, 8 januari 2001

Zweden besloot eind jaren zeventig dat het land volledig drugsvrij zou moeten worden, en opende de jacht op de gebruikers. Het land is uitermate repressief in haar drugsbeleid: het luttele roken van een joint volstaat om een politie-inval te legitimeren. Maar ondertussen heeft Zweden evenveel druggebruikers als het tolerante Nederland...

Databank van daders, Het Parool, 8 januari 2001

Boris Dittrich stelde voor om voortaan van alle verdachten DNA af te nemen, dit om recidive te voorkomen. Maar zo vaak komt herhaling helemaal niet voor: sterker, mensen zonder strafblad plegen bijvoorbeeld meer verkrachtingen dan mensen met een strafblad. Bovendien wordt de mogelijkheid van opsporing door middel van DNA grof overschat.

Digitale grondrechten, Het Parool, 24 november 2000

De voorstellen voor een herziening van de grondwet zijn, hoewel vaak loffelijk, ook uiterst beperkt. Deels buiten de schuld van de voorstellen: maar de wereld verandert zo hard dat tegenwoordig allerlei grondrechten die eerder door de overheid werden gegarandeerd, nu in private handen zijn. En multi-nationals hebben geen boodschap aan de grondwet.

Gewetensbezwaard, Het Parool, 20 november 2000

Wethouder Dales van Amsterdam dreigt ambtenaren van de burgerlijke stand die geen huwelijk tussen homoseksuelen willen sluiten, te ontslaan. Groot gelijk heeft-ie. De term «gewetensbezwaar» is hier te groot (we hebben die gereserveerd voor zaken van leven en dood), en bovendien ontkennen zulke weigerachtige ambtenaren dat het huwelijk sec van karakter is veranderd.

Kok als Breznjev, Het Parool, 6 november 2000

Breznjev maakt school in de Nederlandse politiek. Het kabinet gebruikt haar lichaamstaal om conflicten uit te spelen of te verdoezelen: wie staat naast wie, wie kijkt het eerste weg, wie staat op de laatste rij opgesteld of zelfs helemaal niet op de foto. Bij gebrek aan helderheid en oprechtheid wordt acteurschap als politiek wapen ingezet. En de pers trapt erin.

Misverstanden over privacy, Het Parool, 9 oktober 2000

Privacy-debatten moeten helemaal niet over Airmiles gaan; die zijn niet relevant. Waar het gaat is dat het imperatief van opsporing en misdaadbestrijding dusdanig belangrijk wordt gevonden dat niemand er nog van opkijkt wanneer burgerrechten dagelijks en op grote schaal worden geschonden. Dat niemand het gek vindt dat inlichtingendiensten alle draadloze communicatie zonder meer mogen aftappen, opslaan, bewaren en bewerken.

Lage vergelijkingen, XL, oktober 2000

In het parlement zou gestemd worden over het homohuwelijk en klein-rechts stijgerde: sinds de abortusdebatten hadden ze niet zulke zware tijden gehad, meenden ze. Maar wat is dat: trouwen met aborteren vergelijken? En wat is dat voor geklep over gewetensbezwaarde ambtenaren?

Oorlogsleed, Het Parool, 11 september 2000

Als kind kwamen de verhalen over de oorlog me voor als avontuurlijk, alsof mijn ouders in een jongensboek hadden geleefd. Later kwam er nog een vertekening overheen: die van goed en kwaad. Is iedereen die in een concentratiekamp heeft gezeten een held? Zijn alle mensen die onderduikers plaats hebben verleend, nobel?

Grondrechten per vergunning, Het Parool, 19 juni 2000

Er ligt een nieuw voorstel voor de grondwet, waarin ook digitale rechten zijn verankerd. Maar de combinatie van privatisering en internationalisering maakt dat burgerrechten eerder verschralen dan versterkt worden, en dit voorstel komt helaas niet aan die ontwikkelingen tegemoet.

Gesprek op de terugreis, Het Parool, 15 mei 2000

Fictief gesprek tussen Beatrix en Wim Kok op de terugreis van hun bezoek aan het rampgebied in Enschede. Ze spreken over de monarchie, vakanties in Oostenrijk, ministeriële verantwoordelijkheid. En Beatrix leert Wim een lesje.

De staat als gokpaleis, Het Parool, 3 april 2000

Om eventuele rellen bij het aanstaande Europees Kampioenschap voetballen te bestrijden, heeft de regering een ingrijpende wetswijziging ingevoerd: mensen mogen voortaan preventief worden opgepakt indien de kans bestaat dat ze een strafbaar feit zullen gaan plegen. Dat is een fundamentele koerswijziging: normaal zijn mensen alleen strafbaar voor daden. Maakt deze ontwikkeling de rechtstaat niet tot een gokpaleis?

Openbaarheid en bestuur, Het Parool, 21 februari 2000

Terwijl half bestuurlijk Nederland zich boos maakt over het feit dat Bram Peper zijn declaratiebonnen moest laten inzien op grond van de Wet Openbaarheid Bestuur, gaat in Zweden de grondwet aanzienlijk verder: alle stukken die overheidsambtenaren produceren, zijn in principe voor alle burgers opvraagbaar. Aan de hand van dat grondwettelijke recht - het «offentlighetsprincip» - zijn nogal wat schandalen boven water gekomen.

Anonimiteit op het net, Het Parool, 27 december 1999

Tweede-kamerlid Cherribi sprak onlangs een banvloek uit over anonimiteit op het net: daar werden de burgers onrustig van en het was staatsgevaarlijk. Privacy is echter niet alleen vaak wenselijk maar zelfs een grondrecht, ook al vindt Cherribi dat het wijken moet. Waarom eigenlijk? Iedere Nederlander mag anoniem bellen. Of moeten alle publieke telefooncellen worden opgeheven? Mogen mensen geen brief meer verzenden zonder de afzender erop te zetten? Het gaat vooral om het uitbreiden van justitiële en politionele bevoegdheden vrees ik. Twee weken geleden pleitte het parlement immers ook al voor het massaal afluisteren van GSMs. De burger dient kennelijk bewaakt.

Dag eeuw!, XL, december 1999

Wat voor vorderingen zijn er gemaakt, de afgelopen honderd jaar? Je staat versteld als je erbij stilstaat. Aan het begin van deze eeuw hadden vrouwen geen stemrecht; ze hadden slechts bij uitzondering recht op bezit, ze kregen zelden scholing en stierven vaak in het kraambed. Homoseksualiteit was maar net uitgevonden en stond in een slecht daglicht.

Cybercops, Het Parool, 11 oktober 1999

Het Korps Landelijke Politiediensten heeft een speciale eenheid opgericht die criminele activiteiten op Internet moet gaan bestrijden. Komisch element daarbij is dat er nog nauwelijks politiemensen zijn die tegen die wat onduidelijk gedefinieerde taak zijn opgewassen: echt vertrouwd zijn de politiediensten nog niet met het net. Er moet flink geschoold worden. Maar dat weerhoudt de woordvoerders er niet van om nu alvast om meer bevoegdheden te vragen - zonder te definiëren welke, en zonder te zeggen dat er al allerlei nieuwe wetgeving is of aankomt.

Godsdienstwaanzin, XL, oktober 1999

Bisschop Eijk wordt niet vervolgd vanwege zijn stupide opvattingen over homoseksuelen Wie religieus is, mag kennelijk allerlei akelige dingen over vrouwen en homoseksuelen zeggen. Wie niet religieus is, mag dat niet. Erm... is dat geen discriminatie? Jawel. Sterker nog: dat is religieuze discriminatie.

Prinsjesdag & WAO, Het Parool, 13 september 1999

Het gaat Nederland economisch goed na jaren van inschikken, bezuinigen en hoogconjunctuur. Het Centraal Planbureau voorspelt opnieuw economische groei, en die is structureel. Van de zeven miljard die extra uitgegeven mogen worden, gaat er één naar daadwerkelijke lastenverlichting -- naar die van werknemers. En de rest? Wat zal er gebeuren met iedereen die van een uitkering moet leven? Krijgen mensen in de WAO eindelijk iets meer ruimte? Zal de regering voorstellen de bijstand iets op te trekken?

Digitale grondrechten, Het Parool, 30 augustus 1999

De grondwet heeft als doel de burger te beschermen tegen overheidsbemoeienis en hem een aantal rechten te garanderen. De grondwet dient herzien: die gaat immers uitgebreid in op media die achterhaald raken en niemand weet precies hoe allerlei nieuwe media er in passen. De vrijheid van drukpers is een groot goed, maar wat betekent die vrijheid precies als kranten, brochures en boeken niet langer worden gedrukt maar digitaal de wereld in gaan? Moet diezelfde vrijheid van drukpers (die eigenlijk vrijheid tot publiceren inhoudt) van toepassing worden verklaard op homepages? Algemener gesteld: is het niet de hoogste tijd om grondrechten onafhankelijk van de gebruikte communicatietechnieken te definiëren?

Landje aan de Zuiderzee, XL, juni 1999

Er zijn tijden dat ik erg van dit land houd. Wanneer ik het bekijk door de ogen van een buitenlander, bijvoorbeeld. Want hoewel we in Nederland een gruwelijke geschiedenis van vervolging hebben, hebben we tolerantie geleerd. Er mogen homo's in de strijdmacht, en niemand kijkt nog echt mal op van transseksuelen. Sommige mensen moeten wel eens flink wennen, maar meestal herschikken ze hun opvattingen.

Cultuurschok, Het Parool, 2 mei 1999

Terwijl cultuursomberende Nederlanders vrezen dat ons land steeds meer op de VS gaat lijken, verbaast de scherp kijkende Amerikaanse vriend die hier te gast is zich juist over de verschillen tussen zijn Boston en mijn Amsterdam. Hij ziet overal varianten op het gedoogbeleid: van de coffeeshops tot oogluikend toegestane verboden raves op Koninginnedag, van homoseksuelen in de krijgsmacht tot discussies over euthanasie. Tijd om ons gedoogbeleid te exporteren. Daar zit vast handel in.

Op de vlucht, wachtend, Het Parool, 19 april 1999

Terwijl de vluchtelingen in Kosovo duizend manieren van wachten uitvinden, bespreekt de Nederlandse regering hoe ze de opvang gaat regelen. Zonder rechten, dat lijkt ze nog het beste: geen gezinshereniging, geen recht op een verblijfsvergunning, geen recht op werk, geen recht op studie. Ze krijgen slechts het recht om hier te wachten.

De wet en internet, Het Parool, 8 maart 1999

Waarom zouden providers de uitlatingen van hun klanten moeten controleren en aan een oordeel of keurmerk onderwerpen? Van telefonie-aanbieders wordt evenmin verlangd dat zijzelf nagaan of hun cliëntèle zich aan morele normen dan wel aan de wet houden, of dat zij een gedragscode ondertekenen waaraan zij hun klanten vervolgens binden. Waarom zouden providers dan wel hoogstpersoonlijk op de stoel van de rechter moeten gaan zitten? We hebben toch rechters om op de stoel van de rechter te zitten?

Abortus en moord, boete en woord, Het Parool, 22 februari 1999

Mensen hebben het recht om te zeggen dat abortus moord is en abortusartsen beulen zijn. Net zoveel recht als ik heb om te zeggen dat ik zo'n mening abject vind. Ik acht vrijheid van meningsuiting een groot goed, en daarin is inbegrepen dat idioten er evenzeer recht op hebben. Vandaar dat ik protesteer tegen de censuur van de Nuremberg Files, een website waar abortusartsen met naam en toenaam werden genoemd en waar de namen van vermoorde artsen werden weggestreept. Wettelijk mogen ze zeggen wat ze zeggen - en democraten hebben dat recht te verdedigen, ook voor klootzakken.

Gedigitaliseerd wantrouwen, Het Parool, 25 januari 1999

Moderne communicatiemiddelen veronderstellen als vanzelf een vorm van identificatie. Het wordt steeds lastiger om te betalen, te bellen, te mailen, of zelfs maar je te verplaatsen zonder je identiteit prijs te geven. Sterker: de overheid lijkt er op aan te dringen dat mensen zich te pas en te onpas bekend maken. Maar we hebben helemaal geen alomvattende legitimatieplicht.

Spreek of ik schiet, Het Parool, 10 januari 1999

En als mensen ver gaan - zie de vorige column - is het dan verstandig ze de mond te snoeren? Er gaan steeds frequenter stemmen in die richting op, zeker op het net. Liever dan dat te bepleiten, hou ik iedereen aan het woord. Sterker nog: ik zou het instandhouden van mogelijkheden en manieren om verderfelijke opinies te uiten, graag willen verdedigen.

Amerkaanse ayatollahs, Het Parool, 28 december 1998

Extreem rechts - ze zeggen dat ze christelijk zijn - in Amerika gaat ver. Op internet valt te lezen wat ze van een «christelijk» bewind verwachten: ze zetten er hun beleid uiteen en zoeken supporters. Hoe de doodstraf een middel wordt om tegenstanders de mond te snoeren, en beroep niet meer mogelijk is. Oftewel: de natte droom van televangelists.

In naam der, uh... macht!, Het Parool, 30 november 1998

Tijdens de Eurotop in Amsterdam in 1997 trad de politie zoals dat heet «preventief» op. Er werden nogal wat mensen aangehouden op grond van artikel 140: lidmaatschap van een criminele organisatie. De ombudsman veegde het Openbaar Ministerie, Justitie en de burgemeester daarvoor de mantel uit. Die erkenden dat ze fouten hadden gemaakt maar kondigden daarna vrolijk aan dat ze de wet gingen veranderen, zodat in de toekomst wél zou mogen wat ze al gedaan hadden.

Euthanasie en wilsbekwaamheid, Het Parool, 26 oktober 1998

Euthanasie wordt steeds vaker aangevraagd: vorig jaar dienden 9700 mensen een officieel verzoek in, waarvan er 3200 werden gehonoreerd. Artsen zijn vaak erg huiverig: het is een zware belasting eigenhandig iemand dood te moeten maken. Maar ook weigeren ze al te makkelijk de doodsverzoeken van mensen die inmiddels gedementeerd zijn, en die vroeger hadden gehoopt niet zover te hoeven doorleven. Dat heeft met de wetgeving te maken.

Augias, Damokles en Eichman, 12 oktober 1998

Misschien vliegen ze al, die F-16's, en zijn ze onderweg om hun bommen op Servisch grondgebied te werpen en Milosevic mee te delen dat - ja, wat eigenlijk? Dat het niet aangaat je eigen bevolking uit te roeien? Dat de NAVO heus wel spierballen heeft? Dat Kosovo recht heeft op z'n vroegere relatieve autonomie? Dat Milosevic hulpverleners in het gebied moet toelaten en zijn Servische troepen dient terug te trekken?

Cannabis, Het Parool, 28 september 1998

Van cannabis - marihuana - is overtuigend aangetoond dat het mensen met allerlei venijnige ziektes helpt in het verlichten van de symptomen. De overheid werkt onderzoek naar de precieze werking van cannabis echter tegen, zowel actief als passief: omdat cannabis een drug is. Ha. Is valium dat dan niet?

Monarchie en mannen, Het Parool, 14 september 1998

In het debat over de pro's en contra's van de monarchie ontbreekt telkens een opmerkelijk feit: dat de Nederlandse monarchen al vier generaties lang vrouwen zijn geweest. Zal de monarchie veranderen als een man staatshoofd wordt?

Berichten uit de War Room, Het Parool, 28 april 1998

Het Parool organiseerde rond de kamerverkiezingen een War Room, zoals die in Amerikaanse campagnes bestaat, waarin telkens twee mensen namens een partij naar keuze een strategie mochten ontwikkelen om andere partijen een hak te zetten. Ditmaal: ongevraagd advies van Parool-medewerkers Michiel Zonneveld en Karin Spaink aan de PvdA, over gezondheidszorg.

Gif als wingebied, Het Parool, 2 maart 1998

Pal tegenover mijn huis ligt gifgrond. De gemeente heeft een geweldig plan ontwikkeld om daar van af te komen: afgraven, en de grond daarna in de aanpalende gracht storten. De bewoners kregen inspraak. Maar keus kregen we niet.

Proeftuin affectie-regulering. CAR case-studies evaluatie , essay uit M/V: doorhalen wat niet van toepassing is, Nijgh & Van Ditmar 1998

Fake overheidsadvies waarin - op grond van bestaand onderzoek - gezondheid wordt gerelateerd aan florerende relaties, met als onontkoombare conclusie dat echtscheding en alleenstaand zijn niets is gedaan en de overheid de verplichte koppelarij ter hand moet nemen. Het 'advies' begint goedbedoelend en eindigt absoluut dictatoriaal. Het is gebruikt voor een toneelstuk van De Ket en Van Houts.

Vieze verhalen, essay uit M/V: doorhalen wat niet van toepassing is, Nijgh & Van Ditmar 1998

Na de ontmaskering van Marc Dutroux trok een golf van hysterie door Nederland en België. Opmerkelijk daarin was dat het steeds homoseksuelen waren die het moesten ontgelden, ook al was er geen enkele link tussen wat Dutroux had gedaan en homoseksualiteit. Verslag van een hetze.

Seks als glijmiddel, essay uit M/V: doorhalen wat niet van toepassing is,Nijgh & Van Ditmar 1998

Censuur en verboden binnen de nieuwe media worden meestal met een beroep op seks worden verkocht. Dat is griezelig, omdat enerzijds overheden en beslissende instanties lijken te geloven dat wat er op Internet aan seks is te vinden, zo excessief is dat daar nodig paal en perk aan gesteld dient te worden; anderzijds omdat overheden dat vooroordeel ten eigen bate aangrijpen en het misbruiken om vergaande restricties aan het net op te leggen. Seks is een glijmiddel - voor censuur.

Het briefgeheim doodverklaard, Het Parool, 22 december 1997

't Komt vast omdat journalisten nog niet zo goed begrijpen wat dat Internet nu is, want anders was er allang commotie ontstaan over het voornemen van Justitie om het briefgeheim niet van toepassing te verklaren op e-mail.

De mantel in de jas houden, Het Parool, 13 oktober 1997

Veel zieken en gehandicapten zijn afhankelijk van hun geliefden en familie voor de fundamentele zaken in hun dagelijkse verzorging. In overheidstermen heet dat: wij doen aan mantelzorg. Tot welke gruwelijkheden die afhankelijkheid kan leiden, voor zieke en voor de gratis verpleger, is duidelijk voor wie ook maar even nadenkt. Maar niet voor de overheid.

Schuld en consensus, Het Parool, 16 juni 1997

Eindeloos zoeken naar consensus maakt dat de zwakste groepen het onderspit delven, beweert Herman Vuijsje in zijn nieuwe boek Correct. Hij geeft het voorbeeld van hemofilie-patiënten die te lijden zouden hebben gehad onder de sterke aids- en hiv-organisaties van de homobeweging. Ja, ja.

Militia, Het Parool, 12 mei 1997

Uit de verhalen die de Nederlandse pers publiceert over de Amerikaanse militia, dringt zich het beeld op van een uiterst rechtse beweging die voornamelijk bestaat uit schietgrage en heethoofdige mannen die elkaar hebben gevonden in een vreemd amalgaam van kadaverdiscipline en vrijbuiterij. De werkelijkheid is - het zal 's niet - aanzienlijk complexer.

Emotionele wonden, Het Parool, 24 februari 1997

Het Meldpunt Discriminatie meldde dat ik moslims had gekwetst en me onverdiend lelijk over GroenLinks kamerlid Mohammed Rabbae had uitgelaten. Waarom heten meningsverschillen in culturele debatten toch altijd «kwetsend» in plaats van meningsverschillen? Los daarvan: ik wil best uitleggen waarom ik Rabbae een draaikont vind.

Allen digitaal!, de Groene Amsterdammer, 19 februari 1997

Internet staat danig in de belangstelling en zorgt regelmatig voor commotie in pers en politiek, maar politici weten eigenlijk amper waarover ze het hebben. Marjet van Zuijlen, media-deskundige voor de PvdA, publiceerde er niettemin een essaybundel over. Hoe jammer dat Van Zuijlens boek zo saai en braaf is. Het is het produkt van een volleerd vertrutte ambtenaar, een exemplarische bestuurlijke nota: geen onvertogen woord rolt er uit haar cursor, geen enkele opruiende uitspraak, fascinerende stellingname of originele gedachte valt er in haar boek te bekennen. Marjet van Zuijlen reageerde later pissig op de recensie. Tsja.

Gratis ammunitie, Het Parool, 27 januari 1997

Minister Borst zei het «te kunnen begrijpen» wanneer vrouwen uit een andere cultuur abortus lieten plegen op een vrouwelijke foetus. Wat ik een kortzichtige uitspraak acht, die bovendien koren op de molen is van mensen die er een stupide interpretatie van de islam op nahouden - allochtonen en autochtonen. Naar aanleiding van deze column kwamen er klachten over mij binnen bij het Meldpunt Discriminatie.

Barbertje moet hangen, Het Parool, 25 november 1996

Als gevolg van de affaire Dutroux wordt ineens nijver gezocht naar kindermisbruikers. Homoseksuelen staan - hoe vreemd - hoog genoteerd als mogelijke daders daarvan. De Belgische vice-premier Elio di Rupo is het object van roddels en laster geworden, en op basis van de verhalen van een bewezen fantast is Di Rupo's reputatie gebroken.

Naïef, Het Parool, 16 september 1996

In een heftige discussie hoorde ik een Schot een Amerikaan verwijten dat-ie zo «fucking» naive' was, toen de Amerikaan en hij het over politiek hadden. De Amerikaan had alleen om opheldering gevraagd en begreep niets van het verwijt. Terecht. Er was er iets anders aan de hand: de Schot was Brits, en Britten hebben zo hun eigen definities van wat politiek is. Een apart soort discussie is dat...

Pardon, daar gaan we weer, XL, mei 1996

De speechwriter van de voormalige vice-president Dan Quayle schreef een artikel waarin ze uitlegde waarom ze tegen het homohuwelijk was. Zelden heb ik zo'n hypocriete redenering gezien - en dat is eigenlijk de voornaamste merite van discussies over het homohuwelijk: kun je zien hoe vies sommige tegenstanders zijn.

Gezinswaarden, XL, april 1996

In de discussie over het homohuwelijk worden (zeker in de VS) gezinswaarden zó voorgesteld, dat homofobie als een ware gezinsdeugd verschijnt. De vraag of het homohuwelijk het gezin inderdaad aantast, wordt niet gesteld - laat staan dat men zich realiseert dat het homohuwelijk het gezinsdenken juist stéunt.

Mooie vergezichten, Het Parool, 30 oktober 1995

Economische zaken meldde vorige week dat er binnen twee jaar één miljoen Nederlanders «op Internet moeten worden aangesloten». Waarom willen ze dat eigenlijk? Wat doet de overheid zelf met Internet? Bestaat er zoiets als teledemocratie, en welke informatie kun je als burger over en bij de overheid vinden?

Botsing op de snelweg, Het Parool, 28 augustus 1995

In een Nederlandse Internet-nieuwsgroep is tumult uitgebroken naar aanleiding van vermeende racistische uitlatingen. Een van de gebruikers heeft een aanklacht ingediend bij de Officier van Justitie. Hoe zit dat met censuur, discriminatie en verboden in nieuwsgroepen? Kun je iemand de toegang tot Internet ontzeggen, en is dat zinnig?

De kleren van de kiezer, Het Parool, 12 juni 1995

Naar aanleiding van de referenda in Amsterdam en Rotterdam over de stadsprovincie, betonen allerlei politici zich vreselijk bezorgd over het democratisch gehalte van referenda. Ze vermoeden dat de kiezers vooral «op emotionele gronden» hebben gestemd.

Homomonument, Het Parool, 8 mei 1995

Toespraak gehouden bij de kranslegging bij het Homomonument op 4 mei 1995, waar de vervolging van homoseksuelen tijdens en na WO II werd herdacht. Nog niet zo lang geleden werden organisaties als het COC geweerd bij officiële herdenkingen.

Recept voor Amsterdam-gevoel, Het Parool, 17 april 1995

In verband met het aanstaande referendum over de herindeling van Amsterdam vroeg Het Parool een aantal vaste medewerkers een stukje in te leveren over wat «het Amsterdamse gevoel» volgens hen was. Bij deze het mijne.

Chantage, XL, april 1995

De Britse actiegroep OutRage! verklapt homoseksuelen. Ze brengen die namen in de openbaarheid en beweren daarmee de goede zaak te dienen. Daarmee verlagen ze zich tot verwerpelijke tactieken en maken ze mensen die hun nek hebben uitgestoken, het leven zuur.

All for one en zestien wordt elf, Het Parool, 19 december 1994

Nu een aantal burgers een procedure zijn begonnen om een referendum te organiseren over de ROA, de stadsprovincie Amsterdam, zijn ook de gemeenteraadsleden ineens wakker geworden. Ze schrijven het ene stuk na het andere over de noodzaak van een bovenstedelijke club. Maar of hun argumenten hout snijden?

WAO perikelen, Het Parool, 28 november 1994

Na de invoering van de nieuwe WAO worden veel mensen goedgekeurd: of het werk dat ze geacht worden te kunnen doen ook bestaat, is niet relevant. De WAO-verzekeraars houden geld over en verlagen de premies: het komt er toch haast niet meer van dat ze mensen een uitkering hoeven te geven, aangezien ook zij de nieuwe, strengere criteria gebruiken.

Kloof, Het Parool, 6 juni 1994

Politici hebben de mond vol over de kloof tussen hen en de kiezers. Je vraagt je af aan wie die kloof te wijten is: verslag van een zaal vol moedeloze of kwade, maar scherp luisterende mensen versus een tafel met plichtmatig pratende politici die hun oren dicht geplamuurd hebben.

Op eigen wielen, crossend door continenten, Opzij-lezing, april 1994

Sinds een aantal jaren organiseert Opzij lezingencycli in De Balie. De serie van 1994 had «zelfstandigheid» als onderwerp en daarin sprak ik over ziekte. Willen mensen die gehandicapt zijn of een chronische ziekte hebben, enigszins op eigen benen kunnnen blijven staan - desnoods slechts in figuurlijke zin - dan zal er nogal wat op de kop moeten, qua beleid. Maar het opmerkelijke is dat veel dingen die voor chronisch zieke mensen goed uit zouden pakken, voor veel meer mensen van belang zijn; ook als ze niks hebben. Kon de norm voor werk, wonen en welzijn toch maar wat opgerekt worden...

De straat is de straat niet meer, De Helling, voorjaar 1994

In de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen adverteerde GroenLinks met een foto van een bangelijk bejaard stel dat over straat schuifelt, met daarnaast een tekst over verloedering van de buurt. Het geheel maakte een vreselijk ouderwetse indruk. Alsof GroenLinks uit is op «fatsoen», orde en netheid. Je mag toch hopen van niet.

Onder de gordel, Het Parool, 21 maart 1994

De nieuwe ouderenpartijen blijken razend populair in de peilingen. Zelfs zo, dat het CDA bang begint te worden en vreemd om zich heenslaat. Wat vreemd is dat CDA-coryfeeën die de zaak pogen te redden, zo verschrikkelijk gaan afgeven op de jongeren, onder het motto: verdeel en heers. Lessen in stoken tussen de generaties.

Politieke bonbons, Het Parool, 28 februari 1994

Partijprogramma's hebben altijd zoiets miezerigs over zich heen, een waas van mufheid. Zelfs bij het lezen van de voorstellen van partijen die op mijn sympathie kunnen bogen, kan ik mijn teleurstelling niet onderdrukken: het Peggy Lee-gevoel blijft recht overeind. Is that all there is to a party, denk ik teleurgesteld, kan het allemaal niet wat geestdriftiger? Een paar voorstellen.

Kwetskans, Het Parool, 7 februari 1994

Mohammed Rabbae meldde persoonlijk gekwetst te zijn door Salmon Rusdies boek De Duivelsverzen. Nu kwetst een boek volgens mij alleen wanneer het uit de kast op je hoofd valt en een harde kaft heeft, maar dat terzijde. Rabbae zou die kwetskans van het boek juist moeten aangrijpen: naar alle waarschijnlijkheid dient die de emancipatie van Islamieten ten zeerste.

Mensenpech, Het Parool, 23 oktober 1993

In een Amerikaanse stad is zojuist de looks law aangenomen, een wet die discriminatie op uiterlijk verbiedt. Sommige betrokkenen vinden de wet lang niet ver genoeg gaan: hij maakt dat de belanghebbenden als zielig worden voorgesteld. Ze stellen voor om ook zelfverkozen eigenaardigheden onder de wet te laten vallen.

Fantasie, XL, maart 1993

Het komt vast door al die kostscholen, denk ik wel eens, maar het blijft fascinerend hoe de Britten zich privé volmondig overgeven aan vormen van seks die ze publiekelijk met een stiff upper lip afwijzen. Het ene schandaal is nog niet uitgeraasd in de pers of het andere dient zich aan. En allemaal politici. Ik fantaseer wel eens over wat de Nederlandse politici zouden doen...

De wolf is de mens een wolf, Het Parool, 17 oktober 1992

Ter gelegenheid van dierendag werd gepleit voor dierenrechten en dierethiek. Vaak echter deugt er iets niet in de argumenten waarmee zulke zaken worden bepleit: de zelfverklaarde dierenliefhebbers zijn vaak ronduit romantisch en komen alleen op voor aaibare dieren.

M'n rug op!, de Groene Amsterdammer, 24 juli 1991

Het kabinet maakte plannen om de WAO af te schaffen: er werd geopperd dat WAO'ers maar «gewoon» weer aan het werk moesten of anders beter de bijstand in konden. Waarmee mijn lichaam strafbaar bleek en ik slapeloos werd. (Hierna heb ik nog bijna vier jaar in spanning gezeten over mijn lot, en nog altijd griezel ik als ik mijn herkeuringsformulieren krijg.)