Haat is besmettelijk

Angry catDe vuilbekkerij op internet is onthutsend. Zelfs het bericht over de vermiste doofstomme en autistische Abdullah leidde tot een serie sneren waarin xenofobie en islamhaat de overhad hadden. (Gelukkig waren er ook mensen die hem gewoon gingen zoeken.)

Het akelige is: hoe vaker zulke berichten verschijnen, hoe ‘normaler’ ze schijnen – je kijkt er al haast niet meer van op. Maar diezelfde inburgering van dergelijk taalgebruik maakt dat anderen denken dat zij zich gerust ook zo’n opmerking kunnen permitteren. Of er nog een schepje bovenop doen.

Haat is besmettelijk. Helaas geldt dat minder voor wellevendheid, voorzichtigheid, geduld en respect.

Dit weekend typeerde Gert-Jaap van Ulzen, bestuurslid van de Leeuwarder VVD, de demonstranten die in Dokkum kwamen protesteren tegen Zwarte Piet op Twitter als ‘neger fascisten’. Een politicus die zwarte mensen negers noemt en keurige, kalme demonstranten fascisten? Tot voor kort was dat vrijwel ondenkbaar; tegenwoordig kijk je er niet echt van op. De VVD royeerde Van Ulzen niet: ze besloten slechts, ‘in goed overleg’, dat hij zich beter kon terugtrekken uit het lokale bestuur.

Ook mijn lontje wordt korter door al die hardheid en haat die ik zie. Deels omdat de angst me soms om het hart slaat, deels omdat ik vrees dat vriendelijk en kalm blijven niet meer helpt. Zo ga ik zelf ook mee in de vicieuze cirkel, word ik onderdeel van het probleem.

Ruim twee jaar gelden sprak toenmalig minister van Sociale Zaken Asscher met YouTube, Twitter en Facebook af dat deze sociale-mediabedrijven online racisme en het groeiende aantal strafbare uitlatingen op hun fora zouden gaan bestrijden. Ze beloofden een samenwerking aan te gaan met het Meldpunt Internet Discriminatie, en maatschappelijke organisaties te helpen om ‘een stevig tegengeluid’ te laten horen.

Sindsdien is er niets gebeurd. Nul, niks, nada. Wie een evident racistische uitlating bij Twitter meldt, ziet zelden resultaat. Het heeft er eerder de schijn van dat de accounts van mikpunten van racisme, haat en bedreigingen vlotter worden geschorst dan die van de daders ervan. YouTube lijkt net wat strenger te zijn, maar Facebook is even laks als Twitter.

Dat betekent dat deze sociale-mediabedrijven, ondanks de afspraken met het ministerie en ondanks de meldingen van gedupeerden of geschokte lezers, strafbare uitlatingen ongemoeid laten. Kennelijk grijpen ze moedwillig niet in. Maar dat maakt ze medeverantwoordelijk voor de verspreiding van haat, racisme en bedreigingen.

Het is tijd om stappen te ondernemen, bijvoorbeeld door met een gedocumenteerde serie klachten over niet-gehonoreerde klachten aangifte te gaan doen bij het OM, en hen te verzoeken Facebook, Twitter en YouTube zelf verantwoordelijk te stellen voor racisme en het verspreiden van haat. Doet het OM dan nog niets – wat ik verwacht – dan is de volgende stap dat benadeelde burgers zowel het OM als de sociale-mediasites dagen. Het is tijd voor een proefproces.


Aantal reacties: 9

  1. Heleen van der Leest ≡ 06 Dec 2017 ≡ 11:57

    Gelukkig is die jongen weer terecht. Sociale media zijn slechts middelen. Het is voor Facebook etc. niet bij te houden alles te verwijderen. De mensen echter die haatdragende uitingen plaatsen kun je beter zoveel mogelijk negeren, want die kicken juist op aandacht.

  2. daan ≡ 06 Dec 2017 ≡ 16:27

    Karin is nu besmet met het Haatvirus. Ik wens je beterschap. Is men eenmaal besmet dan doet zich een bijna niet te stillen honger naar haat aan. Heeft men dan zo’n vreethui dan zoekt men tot in de diepste krochten van het internet naar haatvoedsel. Dat is heel erg.

    Het was ook erg toen Gert-Jaap van Ulzen de demonstranten in Dokkum neger fascisten noemde, want ‘neger’is afgeleid van het Latijnse ‘niger’ dat ‘zwart’ betekent. Niemand van de aanwezigen in Dokkum was zwart. Verreweg de meeste demonstranten hadden een lelieblanke huid. Wél bevonden zich onder de demonstranten enkele licht getinte mensen Daarvan is het lastige te beoordelen of de tint neigt naar zwart of naar blank. Wat ik ook een beetje vreemd vind is dat Karin het fascisme niet kan verenigen met keurige en kalme mensen: Zouden fascisten dan brute en schreeuwende mensen zijn zoals we dit jaar nog mochten meemaken in Berlijn waar antifascisten de stad sloopten en plunderden? Of waren deze jongelui toen óók al besmet met dat haatvirus?

    Fascisme is een complex verschijnsel dat een aantal kenmerken heeft. Éen wil ik noemen, en dat is het streven naar sociale eenheid en de opheffing van alle bestaande klassen- en belangentegenstellingen. Is het dáárom dat van Ulzen deze demonstranten fascisten noemde? Of speelde het mee dat een ieniemienie-kleine minderheid haar wil aan een grote meerderheid wil opleggen?

    Enfin, het valt te prijzen dat Karin Spaink nu eens daadwerkelijk stappen gaat zetten door met een gedocumenteerde serie klachten over niet-gehonoreerde klachten aangifte te gaan doen bij het OM. Hou ons alsjeblieft op de hoogte van het verdere verloop van je actie Karin!

  3. daan ≡ 06 Dec 2017 ≡ 16:46

    @Judith, racisme is als ik iemand op basis van huidskleur benadeel of buitensluit.

  4. alfred brand ≡ 06 Dec 2017 ≡ 21:04

    De ‘sociale media’ zijn in eerste instantie commerciële bedrijven, het gaat ze om winst maken, het laatste dat ze kunnen gebruiken is een slechte naam. Als ze moeite hebben met het ontwikkelen en naleven van spelregels dan moeten ze daar aan herinnerd worden, steeds weer, niet door de politiek maar door gebruikers van die media.

  5. Ferdinand Derman ≡ 06 Dec 2017 ≡ 22:45

    Zinloze zaak maar een goedbedoeld initiatief. Punt is dat bedrijven moeten gaan uitmaken wat beledigend is. Neem de slogan “zwarte piet is racisme”. Dat wordt opgevat als enerzijds een waarheid als een koe en anderzijds als een belediging. Een tussenweg is niet mogelijk. Het beledigen is de actievorm: “zwarte piet is racisme” is een beschuldiging; een vinger naar fout gedrag waarvan wordt geëist dat het veranderd moet worden. Het demonstreren met die leuze tijdens de Sinterklaas-viering is naar en vervelend en zodoende wil men de viering verpesten en het liefst verhinderen. Zoveel mogelijk moet de beledigende slogan dat zwarte piet racistisch is worden verspreid zonder dat er over in discussie wordt getreden. Dat is de actievorm waarvoor is gekozen. Dat over het actiepunt geen dialoog maar een confrontatie ontstaat is het gevolg. Erg ingewikkeld is het niet. Dat wordt het wel als een social media bedrijf daar “iets aan moet gaan doen”. Hoe dan?

  6. Spaink ≡ 10 Dec 2017 ≡ 00:16

    Ferdinand @5: Ik doel niet op ‘beledigingen’, ik heb het over evidente strafbare uitlatingen. Er is inmiddels een corpus waaraan je kunt toetsen wat strafbaar is, en zowel Twitter als Facebook verwijderen zulke berichten lang niet altijd, ook niet nadat ze er meerdere meldingen over hebben ontvangen. Over zulke berichten en zulke klachten gaat mijn voorstel.

  7. Johan ≡ 10 Dec 2017 ≡ 15:25

    Het zijn Amerikaanse bedrijven en daar is de censuur een stuk minder streng dan hier op dit gebied.

    Als je trouwens echt racistische meningen wilt lezen kun je beter naar Gab gaan, dat is een sociaal netwerk dat expliciet niks censureert en waar je dus gewoon kunt zeggen wat je denkt zonder dat de gedachtenpolitie komt controleren of jouw mening wel toegestaan is.

    En al deze oproepen doen me sterk denken aan het geroep van de scientology sekte die ook niet tegen kritiek kan.

  8. P. Clijsen ≡ 13 Dec 2017 ≡ 11:25

    Johan, ik vind het nogal wat om mensen die oprecht misselijk worden van het soort bagger dat nog geen 75 jaar geleden miljoenen mensen het leven gekost heeft. Nog geen dertig jaar geleden in Joegoslavie het leven van onschuldige mensen daar overhoop heeft gegooid en nu nog over heel de wereld mensen het leven onmogelijk maakt, te vergelijken met een louche club als Scientologie. Antiracisme gaat over elementaire mensenrechten en burgerfatsoen. Niet over een van de potgerukte nepreligie waar een klein clubje onfatsoenlijk rijk van wordt.

  9. Judith ≡ 16 Dec 2017 ≡ 18:03

    Beste Karin, zoals we al hebben gesproken zou je mijn reacties hier weghalen, maar die zijn er nog steeds !!! Snel mogelijk graag aub. Ik begrijp het ook dat het nogal te lang was. Mijn excuses daarvoor al.

    Volgende keer zal ik zeker mijn betere best doen ;) !

Schrijf een reactie

E-mail adressen worden niet getoond noch aan derden doorgegeven.
Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *