Schade

In de voorstellen voor TTIP, het nieuwe Trans-Atlantische Handelsverdrag, heeft de Europese Commissie een clausule opgenomen hoe disputen tussen overheden en buitenlandse investeerders moeten worden opgelost. Die zogeheten State Investor Dispute Settlement (ISDS) komt erop neer dat buitenlandse investeerders het recht krijgen om nationaal beleid dat nadelig voor hen uitpakt, aan te vechten en schadevergoeding te eisen indien hun investeringen in de toekomst kunnen worden geschaad. De uitkomst van zulke disputen wordt niet door de rechter bepaald, maar door een arbitragecommissie die in principe onder toezegging van vertrouwelijkheid werkt.

Duitsland heeft aangekondigd deze clausule te willen blokkeren. Geen wonder: Duitsland kreeg met dergelijke claims te maken toen het in 2011 besloot hun kerncentrales te willen afbouwen. ‘Daar komt niks van in,’ verklaarde de Zweedse multinational Vattenfall, ‘en als jullie het tóch doen, eisen wij schadevergoeding.’ Vattenfall had zich namelijk stevig ingekocht in de Duitse kerncentrales, en het besluit zou dus voor inkomstenderving zorgen. Die toekomstige winst moet de Duitse overheid dan zelf maar ophoesten, meende Vattenfall. Hun claim van 3,5 miljard euro ligt al bijna drie jaar bij de Internationale ISDS arbitragecommissie in Washington.

Onder de nieuwe ISDS-regeling vallen meer van dergelijke claims te verwachten. Hopelijk zal Frankrijk zich ook tegen ISDS uitspreken: het land verzet zich sterk tegen fracking – te weten, het opblazen van de aarde op grote diepte om er schaliegas uit te winnen – en vreest dientengevolge allerlei internationale oliebedrijven op zijn dak te krijgen. Burgerrechtenorganisaties vermoeden dat de entertainmentindustrie zich met ISDS in de hand tegen elke versoepeling van het intellectueel eigendomsrecht zullen verzetten en pogingen om technologische innovaties van derden in wetgeving in te bedden, zullen ondermijnen met schadeclaims. (Eli Lilly deed eerder iets vergelijkbaars met nieuwe medicijnwetgeving in Canada, die de looptijd van patenten verkortte.) Dit alles met een beroep op hun eigen toekomstige inkomensderving.

Winst is kennelijk heilig verklaard.

Zelfs zo heilig dat volgens ISDS buitenlandse bedrijven onze nationale milieu- energie-, voedsel- of medicijnwetgeving mogen aanvechten indien zij menen dat dit beleid schade toebrengt aan hun rechten, oftewel afdoet aan hun kansen om winst te maken. Maar is het kenmerk van ondernemen nu niet dat je risico’s neemt, dat je er rekening mee moet houden dat beleid en opinies kunnen veranderen? Je kunt toch niet botweg eisen dat een investering zichzelf altijd uitbetaalt?

(Dat zouden burgers trouwens ook wel willen: dat hun investeringen bij bedrijven zichzelf altijd uitbetalen, Maar daar hoor je investeerders nooit over.)

ISDS maakt overheden conservatief, en stelt het vermeende recht op winst boven democratische besluiten en de rechten van burgers.


Aantal reacties: 5

  1. Peter Huesken ≡ 09 Jul 2014 ≡ 16:21

    Héél schimmig;
    lees ook deze twee artikelen op FTM.nl:

    http://www.ftm.nl/exclusive/nederland-claimparadijs-van-europa/
    http://www.ftm.nl/exclusive/europese-crisis-zorgt-voor-claimhausse/

  2. Spaink ≡ 09 Jul 2014 ≡ 17:36

    Peter, dank voor de links!

  3. Hetty ≡ 10 Jul 2014 ≡ 09:59

    Het is nog mogelijk om een commentaar in te leveren over TTIP:
    http://action.sumofus.org/a/ttip-comments/
    https://www.campact.de/ttip/appell/teilnehmen/

    Maar ook in eigen land wordt de toestand zorgelijk. Toevallig ben ik zelf verwikkeld in een kwestie van inzage in gegevens van een overheidsorganisatie die weigert in te gaan op een WOB verzoek. Het gaat om een recreatieschap dat samen met andere recreatieschappen een ‘uitvoeringsorgaan’ heeft gecreëerd dat een N.V. is. Feitelijk regeert de N.V., theoretisch het schap. Rechters wijzen WOB beroepen vrij makkelijk af als er maar enig klein financieel belangetje bij betrokken is. Dat moet je naar de Raad van State om je democratische rechten terug te krijgen. Nederland wordt op grote schaal geprivatiseerd. Het recht op inzage in cijfers van publieke en semi-publieke organisaties/bedrijven wordt zelfs ontzegd aan leden van stadsdeelraden, gemeenteraden en provinciale staten. Ook in eigen land wordt een deel van het economische leven onttrokken aan democratische controle en besluitvorming.
    Met TTIP wordt het nog veel erger. Dan hoeven we ook niet meer te gaan stemmen.

  4. Keest ≡ 10 Jul 2014 ≡ 11:19

    Zie ook: Feiten of Fabels; 7 claims over TTIP
    http://authentiekejournalistiek.org/?page_id=3272

  5. Hetty ≡ 11 Jul 2014 ≡ 13:00

    Inleveren van commentaar bij de EU kan nog tot 13 juli:
    http://ec.europa.eu/yourvoice/ipm/forms/dispatch?form=ISDS

Trackbacks & Pingbacks 2

  1. From Schade | Sargasso on 10 Jul 2014 at 07:00

    […] column van Karin Spaink verscheen eerder in Het […]

  2. From TTIP en TTP - Sargasso on 20 Aug 2015 at 08:00

    […] Dispute Settlements (ISDS). Zaken die bij ISDS worden ingediend, worden volgens de gelekte plannen via arbitrage en onder geheimhouding afgehandeld. Er zal geen mogelijkheid tot beroep zijn, en er komt geen rechter aan te pas. Noch iemand die de […]

Schrijf een reactie

E-mail adressen worden niet getoond noch aan derden doorgegeven.
Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *